Asthma: 'Gallu lladd un ymhob tri'

Claf asthma Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae Asthma UK yn pryderu nad yw rhai pobl yn sylweddoli eu risg o gael pwl

Gallai un o bob tri sy'n dioddef o asthma yng Nghymru fod mewn perygl cynyddol o gael pwl allai eu lladd, yn ôl gwybodaeth newydd.

Mae'r ffigurau a gyhoeddir gan Asthma UK ddydd Mawrth yn nodi bod 37% o bobl sydd ag asthma yng Nghymru â risg uchel o farw oherwydd y cyflwr.

Yn ôl y sefydliad, dyw pobl sydd ag asthma "ddim yn llawn sylweddoli eu risg o gael pwl".

Roedd dros hanner (52%) y rhai a atebodd holiadur yng Nghymru yn credu nad oedden nhw mewn perygl cynyddol.

Ond mae'r canlyniadau yn dangos bod 93% ohonyn nhw mewn mwy o berygl mewn gwirionedd.

Yng Nghymru, mae asthma yn lladd tua 60 o bobl yn flynyddol, ac fe gaiff dros 3,500 o bobl eu trin yn yr ysbyty yn dilyn pwl o asthma a allai eu lladd.

Mae Asthma UK yn pwysleisio y gellir atal pyliau a thriniaeth yn yr ysbyty drwy adnabod a thrin rhybuddion cynnar ac maen nhw wedi lansio ymgyrch newydd i hybu ymwybyddiaeth.

Cyngor

Mae Prawf 'Triple A' wedi'i anelu at bobl sydd ag asthma, a'r nod yw eu helpu i ganfod eu risg o gael pwl a'u cynghori ar beth i'w wneud i leihau'r risg.

Mae'r prawf yn holi cwestiynau syml am y ffactorau sydd wedi'u cysylltu'n annibynnol â pherygl cynyddol o gael pwl o asthma a allai arwain at driniaeth yn yr ysbyty e.e. pa mor aml mae'r ymatebwyr yn defnyddio eu hanadlydd glas (lliniarydd).

Mae'r prawf yn ei gwneud yn glir bod asthma pawb yn wahanol ac y gall symptomau fynd a dod - nid yw hyn yn golygu nad oes perygl o gael pwl os nad yw'r symptomau yn dangos.

Dywedodd Sarah Williams, 26 oed o Gaerdydd, sydd wedi gorfod mynd i'r ysbyty sawl tro ar ôl cael pwl asthma, y byddai'n annog pobl eraill sydd ag asthma i wneud popeth o fewn eu gallu i reoli eu cyflwr er mwyn cael y cyfle gorau posibl o atal pwl.

"Mae cael pwl o asthma yn brofiad erchyll. Pan fydda' i'n cael pwl, mae fel storm a does dim amser i feddwl.

"Rydw i'n teimlo fel petai fy llwybrau anadlu yn cau a bod car wedi gyrru dros fy mrest, a does gen i ddim egni ar ôl i wneud unrhyw beth."

Atal pyliau

Mae nifer o enwogion hefyd wedi cymryd y prawf, gan gynnwys y cyflwynydd, actor ac awdur Stephen Fry; yr actores Barbara Windsor; y dylunydd a'r cyflwynydd teledu Kevin McCloud a'r rhedwr Olympaidd Jo Pavey.

Dywedodd John Mathias, Cyfarwyddwr Cenedlaethol Asthma UK Cymru: "Mae'n achos peth pryder bod llawer o bobl sy'n dioddef o asthma yng Nghymru ddim yn sylweddoli cymaint o berygl y maen nhw ynddo.

"Gan fod hyd at 75% o'r achosion sy'n cael eu trin ar frys yn yr ysbyty yn rhai y gellir eu hatal gyda chefnogaeth a gwell dulliau rheoli, mae'n hanfodol bwysig bod y 314,000 o bobl yng Nghymru sydd ag asthma yn deall eu cyflwr, ac mae'n hanfodol eu bod yn cael cefnogaeth gan weithwyr iechyd proffesiynol a allai eu helpu i leihau'r risg."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.