BBC Cymru Fyw

Etholiad: Diwrnod olaf ymgyrchu

Gan Daniel Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Published
image copyright(C) British Broadcasting Corporation
image captionBydd yr etholiadau lleol yn cael eu cynnal ddydd Iau
Mae ymgeiswyr yn dechrau'r diwrnod olaf o ymgyrchu cyn yr etholiadau lleol ddydd Iau.
Mewn 21 o awdurdodau lleol, bydd cystadlu am dros 1,200 o seddau.
Bydd etholiad ymhob awdurdod lleol yng Nghymru heblaw am Ynys Môn lle mae'r etholiad wedi ei ohirio am flwyddyn wrth i gomisiynwyr a benodwyd gan Lywodraeth Cymru gymryd yr awenau yn dilyn blynyddoedd o gecru gwleidyddol.
Dywedodd y pleidiau gwleidyddol eu bod wedi canolbwyntio ar faterion lleol wrth ymgyrchu.
Ond yn gefndir i'r etholiad mae mis anodd i Lywodraeth y DU, gyda Llafur yn gobeithio adennill tir a gollwyd yn yr etholiadau lleol diwethaf yn 2008.

'Gyrru neges'

Cafodd ymgyrch Llafur hwb mewn arolwg o bleidleiswyr Cymru ddydd Mawrth oedd yn awgrymu eu bod ymhell ar y blaen, ac y gallai'r blaid wneud enillion mawr ddydd Iau.
Er gwaethaf yr hyn mae Llafur yn ei ddisgrifio fel "ymgyrch â'i seiliau yn y gymuned", maen nhw wedi annog pleidleiswyr i yrru neges i'r glymblaid yn San Steffan drwy ddefnyddio eu pleidlais.
Dywedodd yr AC Llafur Vaughan Gething: "Dydw i ddim yn gwadu nac yn ymddiheuro am y ffaith ein bod hefyd wedi trafod y darlun cenedlaethol.
"Yn sicr mae hynny wedi bod yn rhywbeth y mae'r pleidleiswyr wedi ei godi gyda ni ar y stepen drws."

Trethi

Mae'r Ceidwadwyr wedi galw am dreth cyngor is yn ystod eu hymgyrch, ond er mwyn rhewi trethi fe fyddai'n rhaid iddyn nhw ennill grym yn y Cynulliad.
Dywedodd y Gweinidog yn Swyddfa Cymru, David Jones AS, ei fod yn disgwyl i bobl bleidleisio ar faterion lleol yn ystod y "cyfnod anodd yma".
"Dyna beth fydd yn penderfynu canlyniad yr etholiad yma - materion lleol rwy'n siŵr," meddai.

'Gwelliannau'

Neges debyg oedd gan AC y Democratiaid Rhyddfrydol, Aled Roberts, a ddywedodd: "Rydym wedi ceisio cadw'r ymgyrch yn lleol.
"Rydym wedi siarad am welliannau mewn gwasanaethau lleol yn y cynghorau yr ydym naill wedi arwain neu wedi arwain clymblaid."
Bydd ei blaid yn awyddus i ddal Llafur yn ôl yng Nghaerdydd, Abertawe a Wrecsam, awdurdodau sydd wedi bod o dan reolaeth y Democratiaid Rhyddfrydol.
Ond gyda llai o ymgeiswyr nag yn 2008, mae arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Nick Clegg, wedi cydnabod y bydd yr etholiadau yma yn "anodd".

'Neges bositif'

Mae Plaid Cymru wedi ceisio tawelu disgwyliadau y bydd yr arweinydd newydd, Leanne Wood, yn dod â newid er gwell i'r blaid, gan ddweud bod yr etholiadau yn rhy gynnar yn ei theyrnasiad.
Mae Plaid Cymru'n wynebu brwydrau caled gyda Llafur mewn lleoedd fel Caerffili, awdurdod y bu'n arwain, a Sir Gaerfyrddin lle mae'n ceisio disodli clymblaid rhwng Llafur ac annibynwyr.
Dywedodd yr AC Rhodri Glyn Thomas fod Plaid Cymru wedi bod yn cyhoeddi "negeseuon positif" am eu record yn y cynghorau y bu'n rheoli.