Llofruddiaeth: Beio'r Gwasanaeth Prawf

David Cook Image copyright Other
Image caption Roedd Cook wedi symud i fyw drws nesaf i Leonard Hill tra'n cael ei oruchwylio gan Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Prawf Cymru

Mae teulu dyn a laddwyd gan lofrudd yn ei fflat yng Nghwm Rhymni yn dweud eu bod yn beio'r Gwasanaeth Prawf am y farwolaeth.

Yn Llys y Goron Casnewydd fore Mercher cafodd David Cook ddedfryd oes am lofruddio Leonard Hill wedi iddo gael ei ryddhau ar drwydded am lofruddiaeth arall.

Dywedodd y Barnwr Mr Ustus Griffith Williams ei fod yn "gelwyddgi patholegol" a bod y llofruddiaeth wedi ei chyflawni'n "oeraidd o fwriadol".

Gan fod y drosedd yn "ddifrifol iawn" bydd Cook yn treulio gweddill ei oes yn y carchar.

Dywedodd chwaer-yng-nghyfraith Mr Hill, Carol Hill: "Mae angen llawer o atebion arna' i."

Dywedodd Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Prawf Cymru, sydd wedi gorchymyn Adolygiad Achos Difrifol, eu bod yn "cydymdeimlo'n ddwys" â'r teulu.

'Gwersi?'

Ychwanegodd eu datganiad: "Bydd yr adolygiad yn ystyried sut y gwnaeth yr holl asiantaethau weithio gyda'i gilydd yn yr achos yma ac a oes gwersi i'w dysgu i'r asiantaethau yn unigol neu gyda'i gilydd am sut i reoli troseddwyr sydd â risg uchel.

"Ni fyddai'n briodol i ni wneud sylw pellach tan y bydd yr adolygiad wedi ei gwblhau."

Cafodd Mr Hill, 64 oed, ei lofruddio gan Cook, 65 oed, yn ei gartref yn Rhymni, Caerffili, ym mis Mehefin y llynedd.

Clywodd yr achos llys ei fod wedi tagu Mr Hill gyda chordyn teledu ond bod Cook wedi honni bod hyn wedi digwydd oherwydd bod Mr Hill wedi gwneud ensyniadau rhywiol tuag ato.

Ond clywodd yr achos mai gwir reswm y lladd oedd dyledion Cook o £5,838.

Roedd Cook wedi ei gael yn euog o lofruddio athrawes ysgol Sul yn Reading, Sir Berkshire, yn 1988.

Cafodd hithau ei thagu gyda chebl.

Problemau

Cafodd Cook ei ryddhau ar drwydded yn 2009 cyn cael ei symud i'r tŷ drws nesaf i Mr Hill a gafodd ei ddisgrifio gan ei chwaer-yng-nghyfraith fel oedolyn bregus oedd â phroblemau iechyd meddwl.

Ar y pryd roedd Cook yn cael ei oruchwylio gan Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Prawf Cymru a gweithiwr cefnogol.

Ar ddiwedd yr achos, dywedodd Carol Hill wrth BBC Cymru: "Pam fyddech chi'n dodi rhywun fel yna i fyw drws nesaf i rywun na fyddai'n deall y dylai fod yn wyliadwrus o rywun fel Cook?

"Ni ddylai fyth fod wedi cael ei roi yno."

Image copyright Other
Image caption Roedd Leonard Hill yn 'oedolyn bregus' yn ôl ei chwaer-yng-nghyfraith

Ychwanegodd Mrs Hill ei bod yn ffieiddio at y modd y cafodd Cook ei fonitro.

"Doedd neb wedi ystyried y peth," meddai.

"Neb wedi ystyried pwy oedd yn byw drws nesa a sut y gallai Cook fod wedi ymosod ar berson fel yna.

"Mae'n ymddangos mai dim ond un ffordd oedd gan Cook o ddelio gydag unrhyw broblem, a thrais oedd hynny."

Dywedodd hefyd fod teulu Mr Hill wedi cwrdd â'r Gwasanaeth Prawf, gan ddweud wrthyn nhw nad oedden wedi cyflawni eu dyletswydd gofal iddo nac i'r gymuned ehangach.

"Mae'r methiannau yn gorwedd gyda phwy bynnag wnaeth yr asesiad risg pan gafodd Cook ei ryddhau o garchar oherwydd yn 2008 roedden nhw o'r farn ei fod yn beryglus. Yna, yn sydyn, mae'n iawn.

"Rydw i angen gwybod a oedd y Gwasanaeth Prawf yn gwybod am ei ddyledion. Mae angen llawer o atebion arna' i."

'Achos ofnadwy'

Dywedodd Heddlu Gwent eu bod yn gobeithio y bydd yr adolygiad achos difrifol yn lleihau'r risg o droseddau tebyg yn digwydd yn y dyfodol mewn amgylchiadau tebyg.

Dywedodd Harry Fletcher o NAPO, yr undeb swyddogion prawf, fod yr achos yn un "ofnadwy, ac mae'n iawn fod Adolygiad Achos Difrifol yn cael ei gynnal i'r hyn ddigwyddodd.

"Mae'r rhai sy'n cael eu rhyddhau ar brawf fel arfer yn cael eu hasesu'n wythnosol yn y misoedd cyntaf, a'r drefn arferol yw eu bod yn dychwelyd i'r carchar os oes unrhyw arwyddion o berygl.

"Dyna fydd y materion fydd yn cael eu hystyried yn yr adolygiad."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.