Y Frenhines yn cyhoeddi 19 mesur

agoriad Brenhinol y Senedd Image copyright Getty Images
Image caption Roedd swmp yr araith yn ymwneud â'r economi

Mae agoriad Brenhinol y Senedd yn seremoni draddodiadol ond y tu ôl i'r lliw a'r sioe, mae rôl y Frenhines yn bwysig - hynny yw, hi sy'n datgan rhaglen ddeddfwriaethol y llywodraeth.

Llywodraeth, wrth gwrs, sydd wedi ei ffurfio o ganlyniad i'r bartneriaeth rhwng dwy blaid - dwy blaid sydd ar adegau â blaenoriaethau gwahanol. Mae'r tensiynau a rhaniadau rhwng aelodau'r blaid Geidwadol a'r Rhyddfrydwyr wedi bod yn fwy amlwg yn ddiweddar. A chyda'r wasgfa'n dal i frathu, does dim syndod fod swmp yr araith yn ymwneud â'r economi.

Mae'r Prif Weinidog a'r Dirprwy Brif Weinidog yn benderfynol i ddangos y cyhoedd mai helpu'r economi i dyfu yw'r flaenoriaeth. Neges fydden nhw yn awyddus i'r etholwyr glywed, yn enwedig yn dilyn canlyniadau siomedig i'r Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn yr etholiadau lleol yr wythnos ddiwethaf.

Mae'r Frenhines yn hen gyfarwydd gyda'r drefn ond dyma'r eildro yn unig i'r Frenhines agor y senedd ers sefydlu'r glymblaid. Ers ei hymweliad diwethaf, ma' pethe wedi bod yn anodd i'r bartneriaeth hon.

Beirniadaeth

Y nod heddiw oedd ail-afael yn yr awenau gan fod Mr Cameron a Mr Clegg wedi wynebu cryn dipyn o feirniadaeth ynglŷn â gweledigaeth y glymblaid, a hynny yn feirniadaeth gan aelodau o fewn eu pleidiau.

Yn yr araith, mi wnaeth y Frenhines gyhoeddi pedwar ar bymtheg mesur. Mae mesur i leihau'r baich ar fusnesau drwy leihau'r gwaith papur. Mae'r llywodraeth hefyd yn cadw at yr addewid i ailwampio'r system fancio, er mwyn sicrhau bod banciau yn fwy sefydlog yn y dyfodol.

Yn ogystal, blaenoriaeth arall i'r llywodraeth yw ceisio helpu plant a theuluoedd gyda mesur penodol i helpu plant gydag anghenion arbennig. Mae mesur hefyd sy'n cynnig hawliau newydd i rieni allu rhannu cyfnod mamolaeth. Mi fydd pensiynau cyhoeddus yn cael eu diwygio hefyd.

Ombwdsman archfarchnadoedd

Un mesur fydd o gymorth i ffermwyr yng Nghymru yw'r mesur i greu ombwdsman archfarchnadoedd, a fydd yn gallu trafod unrhyw anghydfod rhwng yr archfarchnadoedd a ffermwyr. Gobaith y llywodraeth yw sicrhau bod ffermwyr yn derbyn pris teg am eu cynnyrch.

Yn yr araith, mi wnaeth y llywodraeth hefyd tanlinellu y bydden nhw yn parhau i gydweithio gyda'r llywodraethau datganoledig.

Ond y mesur mwyaf dadleuol yw'r un i ddiwygio Tŷ'r Arglwyddi. Mae'r cynllun hwn yn dal i fod ar yr agenda, er gwaetha gwrthwynebiad nifer o aelodau seneddol Ceidwadol ar y meinciau cefn. Mae disgwyl y bydd cryn dipyn o wrthwynebiad yn Nhŷ'r Arglwyddi a Thŷ'r Cyffredin i gynlluniau'r llywodraeth ac felly gallwn ddisgwyl brwydr waedlyd ac o bosib rhaniadau niweidiol o fewn y glymblaid.

Serch hynny, yn dilyn yr araith heddiw, mi fydd Mr Cameron a Mr Clegg yn awyddus i bawb gredu bod y ddwy blaid yn gytûn ynglŷn â chyfeiriad y Llywodraeth. Yr economi, swyddi a'r teulu sydd wrth galon gwaith y llywodraeth glymblaid ar gyfer y tymor seneddol nesaf. Dyna oedd y neges wrth i'r Frenhines annerch aelodau'r Senedd yn San Steffan.

Straeon perthnasol