Galw am fforymau i oruchwylio gofal iechyd milwrol

Aelodau o'r Bataliwn Cyntaf Brenhinol Cymreig yn Afghanisatan yn 2010 Image copyright Other
Image caption Aelodau o'r Bataliwn Cyntaf Brenhinol Cymreig yn Afghanisatan yn 2010

Dylai gofal meddygol personél milwrol gael ei oruchwylio gan rwydwaith o fforymau'r lluoedd arfog ar draws Cymru yn ôl adroddiad.

Mae Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru hefyd am i rwydwaith clinigol iechyd meddwl i gyn milwyr gael ei sefydlu oherwydd gofynion arwyddocaol cyn milwyr gwrywaidd a benywaidd.

Daw'r argymhellion yn dilyn arolwg o bersonél milwrol, cyn-bersonél milwrol ac elusennau fel Combat Stress.

Mae Llywodraeth Cymru wedi addo gwella'r gefnogaeth sydd ar gael i deuluoedd milwrol.

Chwe argymhelliad

Mae'r adroddiad yn argymell gwelliannau gwybodaeth, addysg, cydweithrediad ac ymwybyddiaeth o ran gofal iechyd.

Yn ôl yr adroddiad dylai'r Gwasanaeth Iechyd, Llywodraeth Cymru, elusennau a'r lluoedd arfog ystyried chwe argymhelliad penodol.

Byddai'r fforymau lluoedd arfog arfaethedig - i gyfatebu â saith parth y byrddau iechyd yng Nghymru - yn cynnwys cynrychiolwyr gan y lluoedd arfog, staff a rheolwyr meddygol, cyrff gwasanaethau cyhoeddus ac elusennau

Bydden nhw'n canolbwyntio ar ganfod gofynion iechyd a chrynhoi cyfeiriadur o wasanaethau lleol fyddai o les i bersonél milwrol.

Mae gan gyn aelodau o'r lluoedd arfog yr hawl i gael blaenoriaeth o ran triniaeth feddygol gan y gwasanaeth iechyd os yw eu gofynion meddygol yn gysylltiedig â'u gwasanaeth milwrol.

Mae'r adroddiad yn awgrymu y gallai'r fforymau fonitro effeithiolrwydd y trefniant hwn a defnyddio hyfforddiant gan y gwasanaeth iechyd i ddelio ag anghenion penodol staff y lluoedd arfog.

'Gwell ymwybyddiaeth'

Ychwanegodd yr adroddiad: "Roedd problemau iechyd meddwl ymysg cyn aelodau o'r lluoedd arfog gafodd eu hachosi gan brofiadau achoswyd yn ystod eu gwasanaeth yn gyfradd arwyddocaol o'r ymatebion gafodd eu derbyn gennym.

"Mae hwn mewn maes sy'n achosi pryder arwyddocaol ar hyn o bryd ac mae angen mwy o waith i ddatblygu gwasanaethau addas sy'n hygyrch ac yn rhesymegol."

Dywedodd Prif Weithredwr yr Arolygiaeth, Peter Higson: "Un o'r argymhellion allweddol yw bod angen gwell ymwybyddiaeth ymysg staff iechyd meddwl.

"Mae' eu gwybodaeth am y gymuned hon yn anghyson."

"Er enghraifft nid yw'r trefniadau o ran blaenoriaethu triniaeth yn cael ei ddeall yn dda yn gyffredinol.

"Os oes dau berson gyda'r un gofynion clinigol, y cyn aelod o'r lluoedd arfog sy'n cael blaenoriaeth os yw'r salwch yn deillio o'i wasanaeth milwrol.

"Rwy'n gobeithio y bydd ein hadroddiad yn helpu adeiladu ar yr ymrwymiadau gafodd eu gwneud gan Lywodraeth Cymru yn eu pecyn cymorth fel bod buddiannau cymuned y lluoedd arfog yn rhan annatod o bolisi cyhoeddus mewn modd fydd yn para am amser."

Dywedodd Ffederasiwn Lluoedd Arfog Prydain eu bod am weld system gofal iechyd i gyn aelodau o'r lluoedd arfog sy'n debyg i'r un sy'n bodoli yn America lle mae ysbytai milwrol yn cynnig gofal iechyd gydol oes i gyn milwyr cyn gynted ag y maent yn gadael y lluoedd arfog.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.