Cadair sy'n cyfuno'r traddodiadol a'r modern

Cadair Eisteddfod Bro Morgannwg 2012 Image copyright Eisteddfod Genedlaethol
Image caption Cadair Eisteddfod Bro Morgannwg 2012

Cafodd Cadair Eisteddfod Genedlaethol Bro Morgannwg ei chyflwyno i Bwyllgor Gwaith y Brifwyl ddydd Mawrth.

Fe gafodd hyn ei gynnal mewn digwyddiad arbennig yn Ysgol Gyfun Bro Morgannwg, Y Barri.

Mae'r Gadair wedi ei gwneud o bren yr onnen o Ddyffryn Gwy gan y crefftwr Andrew Lane o Sir Fynwy.

Dywedodd ei fod yn bren hyblyg iawn, sy'n caniatáu dehongli cynilrwydd symudiad.

"Yn debyg i farddoniaeth, daw llinellau o grefftwaith at ei gilydd i greu darn cyflawn.

"Roeddwn yn ymwybodol bod gan y Gadair rôl seremonïol yn ystod wythnos yr Eisteddfod, ond y bydd hefyd yn ddodrefnyn yng nghartref y bardd buddugol.

"Rwy'n gobeithio y bydd fy ngwaith yn annog crefftwyr Cymreig y dyfodol i ddatblygu syniadau newydd."

Mae'r cynllun yn gyfle i ddatblygu cyfuniad o dechnegau traddodiadol a modern, gan gynnwys crymu gan stêm a lamineiddio.

Mae llinell y Gadair yn llifo drwy'r cynllun, a dyma sy'n creu'i chryfder adeilyddol.

Emynwyr

Rupert King sy'n gyfrifol am yr ysgrif sydd ar y Gadair.

Mae'r Gadair eleni a'r wobr ariannol yn rhodd gan Gareth a Ruth Williams, Treoes.

Maen nhw wedi symud i fyw i Fro Morgannwg 10 mlynedd yn ôl ar ôl byw yn Llundain, Efrog Newydd a Dubai.

Mae'r ddau yn ddisgynyddion i emynwyr nodedig o Gymru, Ruth yn perthyn i Elfed, a Gareth yn ddisgynnydd i William Williams Pantycelyn.

"Mae derbyn y Gadair hon, a ninnau o fewn wythnosau i'r Brifwyl yn un o uchafbwyntiau dros ddwy flynedd o waith i ddod â'r Eisteddfod Genedlaethol i Fro Morgannwg," meddai Dylan Jones, Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod 2012.

"Rydw i'n eithriadol o falch i fod yma heddiw i dderbyn y Gadair hardd hon gan y noddwyr eleni, a mawr yw ein diolch iddyn nhw a'r crefftwr, Andrew Lane, am eu haelioni, eu hysbrydoliaeth a'u gwaith caled ar y Gadair.

"Efallai mai 'Llanw' oedd y thema eleni, ac efallai ein bod yn cyrraedd penllanw'r gwaith o baratoi ar gyfer yr Eisteddfod, ond ar gychwyn y mae'r dathliadau a'r Brifwyl ei hun."

Mae'r Gadair eleni yn cael ei rhoi i'r buddugol am ddilyniant o gerddi mewn cynghanedd gyflawn heb fod dros 250 llinell, ar y thema 'Llanw'.

Y beirniaid yw Mererid Hopwood, Huw Meirion Edwards ac Ieuan Wyn.

Fe fydd Seremoni'r Cadeirio ddydd Gwener Awst 10 am 4.30pm.

Caiff yr Eisteddfod ei chynnal ar hen faes awyr Llandŵ ger Y Bont-faen a Llanilltud Fawr rhwng Awst 4-11.