'Angen gwella ar gyngor gyrfaol'

Plant mewn dosbarth Image copyright bbc
Image caption Cafodd fframwaith ei gyflwyno yn 2008 yn amlinellu sut y dylai ysgolion gynnig cyngor gyrfaol

Mae ysgolion wedi cael eu beirniadu am fethu â monitro effaith hirdymor unrhyw gyngor gyrfaol sy'n cael ei gynnig i ddisgyblion.

Yn ôl adroddiad y corff arolygu Estyn, mae nifer o ysgolion yn cynnig gwybodaeth dda i ddisgyblion ym mlwyddyn 9 ond dydyn nhw ddim yn ddigon cyson wrth asesu perfformiad myfyrwyr ar ôl iddyn nhw adael yr ysgol.

Bedair blynedd ers cyflwyno fframwaith ar gyngor gyrfaol mae Estyn yn rhybuddio nad yw nifer o ysgolion wedi ei weithredu yn llawn.

Dywedodd Ann Keane, Prif Arolygydd ei Mawrhydi ar Addysg a Hyfforddiant yng Nghymru: "Cafodd y fframwaith ei gyflwyno yn 2008. Roedd wedi'i lunio i geisio helpu ysgolion i baratoi disgyblion i wneud penderfyniadau deallus ac uchelgeisiol am eu dyfodol.

"Ond dyw'r fframwaith ddim wedi bod yn flaenoriaeth i nifer o ysgolion a dyw nifer o ysgolion ddim wedi llwyddo i'w gyflwyno'n llawn.

'Amrywiaeth sylweddol'

Ychwanegodd fod angen i ysgolion "asesu sgiliau a gwybodaeth disgyblion a defnyddio data'n fwy effeithiol fel bod modd asesu a ydy disgyblion yn gwneud yn dda ac yn gweithredu eu dewisiadau".

Dywedodd hefyd fod angen i ysgolion ystyried gwybodaeth am y farchnad swyddi ymhellach wrth helpu disgyblion i wneud penderfyniadau am eu llwybr gyrfaol.

Casglodd Estyn fod yna amrywiaeth yn y modd yr oedd ysgolion yn cyflwyno'r fframwaith, gan gynnwys faint o amser oedd yn cael ei dreulio ar y gwaith.

Ychwanegodd Ms Keane: "Mae'n hanfodol fod disgyblion yn cael y cymorth a'r arweiniad cywir i'w helpu i wneud y penderfyniadau cywir. Rydym yn gwybod fod nifer fawr o ddisgyblion yn rhoi'r gorau i gyrsiau am eu bod wedi gwneud y dewis anghywir. Mae hyn yn wastraff arian, amser ac adnoddau."

Mae'r adroddiad yn cynnig nifer o argymhellion i ysgolion, rhwydweithiau dysgu a Llywodraeth Cymru - gan gynnwys rhoi rôl fwy amlwg i lywodraethwyr wrth gynllunio'r fframwaith a helpu ysgolion i ddatblygu eu defnydd eu hunain o ddata lleol, rhanbarthol a chenedlaethol wrth asesu a ydyn nhw'n effeithiol wrth gynghori disgyblion.

"Byddwn yn annog prifathrawon, athrawon, tiwtoriaid ac ymgynghorwyr polisi i edrych ar brif gasgliadau'r adroddiad ac ystyried sut i weithredu unrhyw argymhellion," meddai Ms Keane.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.