BBC Cymru Fyw

Elusen ddyngarol yn protestio ger murlun yn Llanrhystud

Published

Mae ymgyrchwyr Oxfam Cymru yn protestio ddydd Iau ger safle murlun enwog "Cofiwch Dryweryn".

Mae'r elusen yn defnyddio'r digwyddiad i ddechrau eu hymgyrch ddiweddara.

Y nôd ydi codi ymwybyddiaeth o effaith gwerthu tir mewn gwledydd tlawd ar fywydau miliynau o bobl.

Mae'r elusen yn poeni bod erwau lawer o dir amaethyddol bellach yn nwylo cwmniau rhyngwladol enfawr a llywodraethau sydd ddim yn rhoi digon o flaenoriaeth i anghenion y bobl sy'n byw yno.

Yn ôl Oxfam Cymru mae'r sefyllfa yn adleisio yr hyn ddigwyddodd yng Nghapel Celyn, Gwynedd yn y 60au.

Yr adeg honno, cafodd y tir ei feddiannu gan Gyngor Dinas Lerpwl ar gyfer codi cronfa ddŵr.

Bu'n rhaid i drigolion yr ardal adael eu cartrefi er mwyn i bobl ar Lannau Merswy gael cyflenwad dŵr.

Mewn protest, cafodd y geiriau "Cofiwch Dryweryn" eu paentio ar ddarn o graig ger Llanrhystud yng Ngheredigion.

"Adlais o Dryweryn"

Dywedodd Julian Rosser, Cyd-lynydd Ymgyrchoedd Oxfam Cymru fod buddsoddwyr tramor yn prynnu darnau o dir mwy o faint na Chymru yng ngwledydd tlotaf y byd bob 37 diwrnod.

"Mae'r hyn ddigwyddodd yn Nhryweryn yn cael ei adleisio mewn sawl rhan o'r byd" meddai.

"Rydyn ni eisiau i bobl Cymru gefnogi ein hymgyrch yn erbyn yr anghyfiawnder sy'n digwydd nawr."

Byddai'r tir gafodd ei werthu dros y ddegawd diwetha, yn ôl Oxfam, yn ddigon i dyfu cnydau ar gyfer bwydo dros biliwn o bobl.

Mae'r elusen yn amcangyfrif mai dyma faint o bobl sy'n newynu yn y byd heddiw.

Yn ystod y pum mlynedd ddiwethaf mae Oxfam yn dweud bod 30% o dîr Liberia yng Ngorllewin Affrica wedi ei werthu i fuddsoddwyr tramor.

Mae adroddiad newydd yr elusen "Ein tir, Ein bywydau" yn galw ar Fanc y Byd i rewi eu buddsoddiadau mewn tir amaethyddol dros dro er mwyn iddyn nhw fedru adolygu y cyngor y mae swyddogion yn ei roi i wledydd datblygedig.

Mae Oxfam hefyd am weld canllawiau newydd yn cael eu rhoi i fuddsoddwyr a sicrhau bod yna fwy o lais i bobl sy'n byw ar y tir ynglŷn â datblygiadau newydd.

Straeon perthnasol

  • Cwmnïau’n manteisio ar haelioni’r cyhoedd