Cynghorwyr yn trafod dyfodol addysg yng Ngwynedd

Rhan o adeilad yr ysgol Image copyright other
Image caption Mae pryderon mawr ynglŷn â chyflwr adeiladau fel Ysgol y Groeslon

Mae disgwyl i gabinet Cyngor Gwynedd roi sêl bendith i strategaeth addysg am y pum mlynedd nesaf.

Tair blaenoriaeth sy'n cael sylw yn yr adroddiad a fydd gerbron y cynghorwyr ddydd Mawrth.

Maen nhw'n cynnwys

  • gwella'r ddarpariaeth addysg gynradd yn ardal Y Groeslon
  • mynd i'r afael â'r gostyngiad sylweddol yn nifer disgyblion ysgolion uwchradd ardal Meirionnydd
  • gwneud gwaith ymchwil i lefydd gweigion yn ysgolion y sir, gan gyflwyno cynlluniau i leihau'r broblem.

Ar ddechrau'r tymor, gwrthododd nifer fawr o rieni adael eu plant fynd i Ysgol y Groeslon gan ddadlau nad oedd cyflwr yr adeilad yn ddigon da.

Bydd aelodau'r cabinet yn clywed fod sefydlu ysgol newydd i wasanaethu plant y Groeslon, Carmel a Bron y Foel yn flaenoriaeth ac y bydd cyfarfodydd gyda staff a rhieni yn cael eu cynnal yn ystod yr wythnosau nesaf.

Bydd y cabinet hefyd yn clywed fod angen ymateb ar frys i sefyllfa ysgolion uwchradd Meirionnydd.

Cyfartaledd niferoedd disgyblion ysgolion uwchradd Meirionnydd yw 350, o'i gymharu â 900 trwy Gymru.

Erbyn 2020, gallai rhai o ysgolion uwchradd Meirionnydd fod â llai na 240 o blant.

'Atebion radical'

"Mae'n rhaid i ni ystyried pob ateb yn fy marn i, mae'n rhaid i ni gael papur glan ac ystyried o un pegwn i'r llall felly ac mae'n bur debyg, er nad ydy o ddim ar yr agenda ar hyn o bryd, mae 'na bosibilrwydd y byddai'n rhaid cau ysgolion," meddai'r cynghorydd Dyfrig Siencyn o Ddolgellau.

"'Da ni ddim eisiau gweld hynny'n digwydd - 'da ni eisiau trio cadw presenoldeb sefydliadau addysg ym mhob un o'r prif drefi ym Meirionnydd felly.

"Ond mae 'na gyndynrwydd i ystyried pob ateb, ac i ystyried atebion radical, newydd, sydd yn mynd i fod yn flaengar ac yn wahanol iawn i'r hyn 'da ni wedi arfer ag o yn y gorffennol."

Yng Ngwynedd mae'r ganran uchaf yng Nghymru o lefydd gweigion, sef 28%, ac mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i'r cyngor ostwng hynny i 15% o fewn tair blynedd.

Protest

Bum mlynedd yn ôl, fe gyhoeddodd y cyngor gynllun i gau 29 o ysgolion cynradd ac fe arweiniodd hynny at storm o brotest.

Yn ôl y cynghorydd Siân Gwenllïan, yr aelod cabinet dros Addysg, does dim bwriad i edrych ar sefyllfa bob ysgol unigol yn ystod y pum mlynedd nesaf.

"Mi fyddwn ni'n edrych ar ardal y Groeslon, mi fyddwn ni'n edrych ar Feirionnydd o safbwynt yr uwchradd yn benodol, mi fyddwn ni'n edrych ar lefydd lle mae cyflwr adeilad yn peri problem, ac mi fyddwn ni hefyd yn edrych ar lefydd lle mae niferoedd ysgolion wedi mynd yn fychan iawn iawn, lle mae ysgol ddim yn gynaliadwy yn y ford yna.

"O ran llefydd gweigion - nid dyna yw blaenoriaeth Cyngor Gwynedd.

"Ein blaenoriaeth ni ydy plant a phobl ifanc, a gwella profiadau'r rhai hynny yn ein hysgolion ni. Rhan o hynny ydy cael gwared ar lefydd gweigion."

Mae yna eisoes gynllun i godi ysgol newydd ym Mro Dysynni.

Mae cynlluniau hefyd i greu ysgol gydol oes yn y Bala, a bydd yna drafodaethau tebyg ar gyfer Dolgellau.

Hefyd mae bwriad i wario £12 miliwn ar ganolfan ragoriaeth newydd sbon i ddarparu Addysg Arbennig.

Ond mae yna nifer o benderfyniadau anodd yn wynebu'r cynghorwyr dros y blynyddoedd nesaf.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.