Amheuon am 'geryddu' plant am siarad Saesneg yng Ngheredigion

Disgyblion (generic) Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae'r honiadau yn dweud bod plant ync ael eu ceryddu am siarad Saesneg

Mae'r cynghorydd sy'n gyfrifol am addysg yng Ngheredigion wedi rhyddhau datganiad yn sgil honiadau dienw ar y we fod plant yn cael eu ceryddu am siarad Saesneg.

Dywedodd y cynghorydd Hag Harris y byddai'n "rhyfeddu" os oes yna dystiolaeth fod yr honiadau yn dal dŵr.

Roedd yr honiadau dienw ar wefan benodol yn ymwneud â Strategaeth Iaith Cyngor Sir Ceredigion mewn ysgolion, ac mae'r sylwadau bellach wedi eu tynnu oddi ar y wefan.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Nia Thomas yn holi Craig Duggan

Mae'r wefan yn rhestru nifer o bryderon ar ffurf adroddiadau sy'n honni bod plant wedi eu ceryddu am siarad Saesneg yn y dosbarth ac ar yr iard.

Dyw'r BBC ddim yn gwybod a oes yna unrhyw sail i'r honiadau.

Mae'r honiadau hefyd wedi eu cynnwys mewn adroddiadau mewn papurau newydd, gan gynnwys y Daily Mail a'r Daily Telegraph.

Anhysbys

Mae Mr Harris yn gefnogol i'r strategaeth ac yn dweud y dylai rhieni sydd â phryderon siarad efo athro eu plant a neu bennaeth yr ysgol.

"Mae ysgolion Ceredigion yn rhai cyfeillgar, cynhwysol a chroesawgar ac mae ganddynt ymroddiad cadarn at y gymuned o'u hamgylch, ac felly ni ddylai rhieni na neb arall betruso cyn trafod unrhyw bryderon yn rhydd ac yn agored gyda'r ysgol leol," meddai.

Mae rhai cynghorwyr unigol hefyd wedi gofyn i'r grŵp siarad yn uniongyrchol efo nhw, a hyd yn hyn dydi hyn ddim wedi digwydd.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Nia Thomas yn holi Simon Thomas

Mae gohebydd BBC Cymru yn y Canolbarth, Craig Duggan, wedi bod mewn cysylltiad gyda'r grŵp neu unigolyn sydd y tu ôl i'r wefan.

"Mae'r wefan wedi ei sefydlu ers rhai wythnosau ac mae'n dweud eu bod yn "llwyr gefnogol i weld y Gymraeg yn iaith fyw ac iach" ond yn codi amheuaeth am strategaeth iaith Ceredigion mewn ysgolion," meddai.

"Mae'n rhestru nifer o ofidiau ar ffurf adroddiadau sy'n honni bod plant wedi eu ceryddu am siarad Saesneg yn y dosbarth ac ar yr iard a bod rhai ysgolion yn defnyddio system goleuadau traffic lle gall plant gael eu cosbi am siarad Saesneg.

"Honnir bod hyn wedi codi ofn ar rai plant ifanc.

"Gan nad oes 'na enw ar y wefan mae'n anodd gwybod faint o bobl sydd tu cefn iddo, oes 'na grŵp neu unigolion, ydyn nhw'n brofiadau unigolion neu yn adroddiadau a honiadau ail-law.

"Fe wnaethon ni ofyn am gyfweliad ond doedden nhw ddim am ymddangos yn gyhoeddus, oherwydd yr effaith y byddai datgelu pwy ydyn nhw yn ei gael arnyn nhw a'u teuluoedd.

"Maen nhw hefyd wedi dweud y byddai codi'r amheuon yn uniongyrchol gyda'r ysgolion yn arwain at fwy o broblemau i'r plant a'u bod eisoes wedi cael eu beirniadu ar ôl adroddiadau yn y wasg leol."

Yn sgil yr adroddiadau ddydd Iau, mae'r sylwadau wedi eu tynnu oddi ar y wefan.

Trafodaeth

Mewn ymateb dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Sir Ceredigion eu bod yn croesawu unrhyw drafodaeth adeiladol ynglŷn â pholisïau a blaenoriaethau'r Cyngor.

"Nid yw'r Strategaeth a fabwysiadwyd gan y Cyngor yn 2008 yn cynnwys dim byd tebyg i'r hyn a honnir ar y wefan dan sylw," meddai.

"Serch hynny, byddai'r cyngor yn fwy na pharod i drafod unrhyw bryderon gyda'r sawl sydd wedi sefydlu'r wefan.

"O'n profiad ni, mae rhieni'n hyderus y gallant drafod unrhyw bryderon gyda'r ysgol."

Dywed bod yr erthygl yn y wasg leol yn sôn am gŵyn sydd wedi'i chyflwyno i Gomisiynydd Plant Cymru.

"Wrth gwrs bydd y Cyngor yn cysylltu â Swyddfa'r Comisiynydd i holi a ydynt wedi derbyn unrhyw gwynion am y mater hwn," ychwanegodd.

Mae Keith Towler, Comisiynydd Plant Cymru wedi cadarnhau ei fod yn ymwybodol o'r mater ac y bydd "yn ymateb i'r rhai sy'n bryderus yn y man".

Mae Suzy Davies, llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar yr iaith Gymraeg wedi dweud bod yr honiadau yma yn rhai difrifol iawn a bod angen eu hymchwilio yn drwyadl.

"Os ydi hyn yn wir, gall profiadau negyddol greu'r ymdeimlad o wrthdaro ac yn helpu dim ar werth hybu'r Gymraeg ymhlith teuluoedd sy'n amheus."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.