BBC Cymru Fyw

Mewn Llun: Cyfnod Rowan Williams fel Archesgob

Published
image captionMae Dr Rowan Williams, Archesgob Caergaint, yn rhoi'r gorau i'r swydd ar ddiwedd 2012 er mwyn ymgymryd â swydd ym Mhrifysgol Caergrawnt. Yn ystod ei 10 mlynedd yn y swydd mae wedi siarad am amryw o faterion gan gynnwys clerigwyr hoyw, cyfraith Sharia, Osama bin Laden, y rhyfel yn Irac, yr amgylchedd, y fasnach gaethweision ac ordeinio menywod.
image captionDaeth Dr Williams yn arweinydd yr Eglwys Anglicanaidd, sydd, ledled y byd, ag 85 miliwn o aelodau ym mis Rhagfyr 2002 wedi i Dr George Carey ymddeol.
image captionYn fab i beiriannydd mwyngloddio, cafodd Rowan Williams ei eni yn Abertawe yn 1950. Roedd yn rhagori ym mhob pwnc yn yr ysgol heblaw un - roedd ganddo nodyn parhaol yn ei esgusodi o wersi chwaraeon. Ef oedd y Cymro Cymraeg cyntaf am o leiaf mileniwm i wasanaethu fel Archesgob Caergaint. Yn 2002 cafodd ei anrhydeddu i Orsedd y Beirdd.
image captionYn 2008, ysgogodd brotest ar ôl dweud y byddai mabwysiadu'r gyfraith Islamaidd Sharia yn Lloegr o dan amgylchiadau penodol yn "ymddangos yn anorfod". Ei ddadl oedd y byddai mabwysiadu agweddau o gyfraith Sharia yn helpu i gynnal cydlyniad cymdeithasol.
image captionMae wedi bod yn gyson yn ei gefnogaeth o ordeinio menywod ac yn 2005 cefnogodd gamau i'w caniatau i weithio fel esgobion er syfrdandod i Anglicaniaid ceidwadol. Mae natur eang ei Eglwys, sydd yn cynnwys Anglo-Gatholigion, Efengylwyr a rhyddfrydwyr, yn golygu ei bod wedi bod yn anodd cael undod ar nifer o faterion.
image captionOrdeinio clerigwyr hoyw sydd wedi creu'r cur pen mwyaf i'r Archesgob. Mae Eglwys Lloegr wedi dod yn agos at hollti ar y mater, ac er gwaethaf ei ymdrechion mar Dr Rowan wedi methu â chael arweinwyr eglwys traddodiadol - yn bennaf yn Affrica - i ailgymodi ag adain ryddfrydol yr eglwys yng Ngogledd America.
image captionMae'r eglwysi Catholig ac Anglicanaidd wedi dweud bod rhaid iddyn nhw sefyll gyda'i gilydd yn erbyn y bygythiad o seciwlariaeth a'u bod yn gryfach wrth gydweithio nag a fydden nhw ar wahan. Ond, er sawl cyfarfod gyda'r Pab, methu dod a'r eglwysi yn nes wnaeth Dr Williams.
image captionMae'r Archesgob wedi bod yn ganolog mewn digwyddiadau cenedlaethol, gan gynnwys y Briodas Frenhinol yn 2011 rhwng Dug a Duges Caergrawnt yn Abaty Westminster.