£774,000 ar gyfer ymchwil i'r seintiau

Cerflun o Dewi Sant
Image caption Yn ôl Dafydd Johnston, roedd y seintiau'n ganolog i ddiwylliant cymdeithasau Cristnogol Ewrop

Mae ymchwilwyr yn Aberystwyth wedi derbyn grant o £774,000 dros gyfnod o bedair blynedd er mwyn ymchwilio i Gwlt y Seintiau yng Nghymru.

Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru sydd wedi ennill grant ymchwil oddi wrth Y Cyngor Ymchwil i'r Celfyddydau a'r Dyniaethau.

Bydd ymchwilwyr yn gweithio ar 100 o lawysgrifau yn ystod y pedair blynedd ac mae'r rhan fwyaf o'r llawysgrifau yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth.

'Cyfraniad'

Bydd ymchwilwyr yn cydweithredu â Choleg Kings Llundain, Prifysgol Cymru: Y Drindod Dewi Sant a'r Llyfrgell Genedlaethol wrth astudio llenyddiaeth ganoloesol.

Dywedodd yr Athro Dafydd Johnston, cyfarwyddwr y ganolfan: "Mae cystadleuaeth ffyrnig am arian y Cyngor Ymchwil ac mae llwyddiant y ganolfan yn derbyn grant o'r maint hwn yn dangos ei henw da rhyngwladol a'i gwaith ardderchog dros y blynyddoedd.

"Bydd yr arian yn ein galluogi i wneud cyfraniad sylweddol at ddeall etifeddiaeth ddiwylliannol Cymru.

"Roedd seintiau - dynion a menywod sanctaidd oedd yn cynnig cyswllt uniongyrchol rhwng y nefoedd a'r ddaear i'r credinwyr - yn ganolog i ddiwylliant cymdeithasau Cristnogol Ewrop a thu hwnt ac mae astudio gwreiddiau, natur a datblygiad cyltiau seintiau yn ffynnu yn rhyngwladol.

"Mae'r ffynonellau Cymreig, fodd bynnag, yn rhannol hysbys ar y gorau - rhai testunau sydd heb eu golygu erioed, eraill yn llechu mewn cyhoeddiadau anodd mynd atyn nhw, a llawer ar gael i siaradwyr Cymraeg yn unig."

Codi ymwybyddiaeth

Mae'r prosiect yn anelu at godi ymwybyddiaeth o ddiddordeb a phwysigrwydd y ffynonellau hyn yng Nghymru a thu hwnt drwy gynhyrchu adnodd digidol ar-lein fydd ar gael i'r cyhoedd ac ar gyfer astudiaeth gymharol.

Bydd yr adnodd yn cynnwys nifer o olygiadau ar-lein o'r testunau sydd wedi eu casglu, gyda nodiadau dwyieithog helaeth a chyfieithiadau llawn i'r Saesneg, a hefyd yn achos y farddoniaeth, i Gymraeg cyfoes.

Bydd delweddau digidol o nifer o'r llawysgrifau a thrafodaethau ar wahân o'r casgliadau pwysicaf.

Dywedodd Dr David Parsons: "Mae'r gwaith yn adeiladu ar brofiad helaeth y ganolfan yn golygu testunau Cymraeg canol oesol, a golygiadau digidol llwyddiannus diweddar.

'Lleol'

"Mae Jane Cartwright o Brifysgol Cymru: Y Drindod Dewi Sant yn dod â chryn arbenigedd yn rhyddiaith bucheddau'r seintiau a bydd y gwaith ymchwil a datblygu Coleg King's Llundain a Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn sicrhau cyflwyniad proffesiynol ac effeithiol.

"Un o agweddau mwyaf cyffrous ar y prosiect yw bod cyltiau'r seintiau yng Nghymru'n dueddol o fod yn ffenomena lleol neu ranbarthol a bydd sawl cyfle i weithio'n agos nid yn unig gydag ymchwilwyr academaidd ond hefyd gyda chynulleidfaoedd lleol, fel haneswyr lleol, ysgolion a grwpiau eglwys."

Adran y Dyniaethau Digidol yng Ngholeg Kings Llundain, dan arweiniad y cyd-ymchwilydd Miguel Vieira, fydd yn creu'r platfform digidol ar gyfer y golygiadau ar-lein.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.