Rhybudd am ddyddiad etholiadau

(Gyda'r cloc) Christopher Salmon, Alun Michael, Winston Roddick a Ian Johnston
Image caption Cafodd pedwar Comisiynydd Heddlu a Throsedd Cymru eu hethol y llynedd

Mae "peryglon sylweddol" mewn cynnal etholiadau nesaf Comisiynwyr Heddlu a Throsedd Cymru ar yr un diwrnod ag Etholiadau Cynulliad 2016, yn ôl y Comisiwn Etholiadol.

Bydd y ddwy bleidlais yn cyd-daro ar yr un diwrnod, ond dywed y Comisiwn y gallai hynny achosi dryswch.

Byddai pleidleiswyr yn wynebu systemau pleidleisio gwahanol, a thri phapur pleidleisio.

Nodwedd fwyaf amlwg etholiadau Comisiynwyr Heddlu a Throsedd cyntaf Cymru ym mis Tachwedd y llynedd oedd difaterwch, gyda dim ond 15.1% o etholwyr yn dewis bwrw'u pleidlais.

Trafferthion

Mewn adroddiad, mae'r Comisiwn Etholiadol yn dweud bod mwy yn debyg o bleidleisio'r tro nesaf gan y bydd yr etholiadau'n digwydd ochr yn ochr ag etholiadau mwy cyfarwydd.

Ond mae'r Comisiwn hefyd yn rhestru nifer o drafferthion y bydd rhaid eu goresgyn er mwyn i'r etholiadau gael eu cynnal yn ddidramgwydd.

Dywed yr adroddiad: "Yn ein barn ni mae sawl risg ynghlwm gyda'r cyfuniad arbennig yma o etholiadau, a bydd rhaid lliniaru'r risgiau yma er mwyn i'r ddau etholiad fynd yn llyfn."

Bydd angen deddfwriaeth bellach er mwyn i'r ddau etholiad gael eu cyfuno.

Mae gan y ddau etholiad systemau pleidleisio gwahanol. Cafodd y Comisiynwyr Heddlu a Throsedd eu hethol gan ddefnyddio'r System Bleidleisio Atodol, gydag etholwyr yn nodi eu dewis cyntaf a'u hail ddewis o blith yr ymgeiswyr.

Yn Etholiadau'r Cynulliad, fe fydd dau bapur pleidleisio - un i ethol aelodau lleol drwy'r system draddodiadol o 'cyntaf i'r felin' ac un arall i ddewis aelodau rhanbarthol drwy system gyfrannol sy'n defnyddio rhestr ymgeiswyr y pleidiau.

'Dryswch'

Mae rhai etholaethau Cynulliad yn croesi ffiniau cynghorau lleol, ac mae ardal Heddlu De Cymru yn croesi tair rhanbarth y Cynulliad.

Yn ôl yr adroddiad: "Gall y gwahaniaethau yma achosi dryswch a chreu heriau i'r pleidiau gwleidyddol sy'n ymgyrchu yn y ddau etholiad ac i'r rhai sy'n eu gweinyddu."

Mae systemau gwahanol hefyd i benodi swyddogion etholiad, a bydd rhaid amrywio amseroedd y cyfri.

Roedd adroddiad y Comisiwn hefyd yn edrych yn ôl ar yr etholiadau diwethaf am Gomisiynwyr Heddlu a Throsedd, gan nodi mai'r rheswm mwyaf cyffredin am beidio pleidleisio a roddwyd gan bobl oedd diffyg gwybodaeth am yr etholiadau a'r ymgeiswyr.

Disgrifiwyd y penderfyniad i beidio darparu cyllid i'r ymgeiswyr i ddosbarthu gwybodaeth yn y post fel "camgymeriad".

Dywedodd y Comisiwn y dylai pob cartref dderbyn llyfryn gwybodaeth am yr ymgeiswyr y tro nesaf.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.