Gwahardd Khat 'yn criminaleiddio pobl'

Khat Image copyright AFP
Image caption Mae'n debyg y bydd gwahardd Khat yn hollti cymunedau o Somalia

Mae cyfarwyddwr cymdeithas Somaliaidd yng Nghymru wedi dweud y gall y penderfyniad i wahardd y cyffur Khat arwain at griminaleiddio pobl sydd ddim yn haeddu hynny.

Wrth siarad gyda BBC Cymru, dywedodd Abdikarim Abdi Adan, cyfarwyddwr y Somali Progressive Association (SPA), y byddai'r penderfyniad yn hollti cymunedau Somaliaidd.

Penderfynodd yr Ysgrifennydd Cartref Theresa May i wahardd y cyffur, sy'n boblogaidd gyda phobl o wledydd fel Somalia, Ethiopia a Yemen, er i grŵp cynghori'r Llywodraeth ddweud y dylai Khat barhau i fod yn gyfreithlon.

Yn ôl y Swyddfa Gartref, mae'r gwaharddiad yn diogelu aelodau o'r gymuned sy'n agored i niwed.

Diwylliannol

Dywedodd Abdikarim Abdi Adan y byddai'r penderfyniad yn un dadleuol.

"Mae rhai yn croesawu'r penderfyniad, ond dydy eraill ddim yn hapus."

"Mae Khat yn beth diwylliannol sydd yn gyfreithlon yn Somalia, ac mae fel unrhyw beth arall, bwyd neu gyffuriau, os ydy pobl yn ei ddefnyddio gormod mae'n cael effaith ddrwg."

Image caption Abdikarim Abdi Adan (ail o'r chwith) yw cyfarwyddwr y Somali Progressive Association.

"Ydy mae rhai pobl yn camddefnyddio'r cyffur, ond mae'r rhan fwyaf sy'n ei ddefnyddio yn bobl sy'n dilyn rheolau'r gyfraith drwy eu bywydau."

Ym mis Ionawr, penderfynodd Cyngor ar Gamddefnyddio Cyffuriau (ACMD) nad oedd digon o dystiolaeth bod y cyffur, sy'n cael ei fewnforio i Brydain o Horn Affrica a phenrhyn Arabia, yn achosi problemau iechyd.

Ond mae Theresa May wedi penderfynu ei wahardd, gan ddweud nad oedd y risgiau wedi eu llawn gwerthfawrogi.

Mae Khat wedi ei wahardd mewn nifer o wledydd Ewrop, yr Unol Daleithiau a Chanada, a bydd yn cael ei ystyried yn gyffur dosbarth C ym Mhrydain.

Mae rhai grŵpiau wedi dweud bod Khat yn achosi problemau cymdeithasol ac yn dinistrio teuluoedd.

"Angen trafodaeth"

Mae Abdikarim Abdi Adan yn credu bod angen cynnal trafodaeth rhwng y gymuned a'r awdurdodau am sut i symud ymlaen yng Nghymru.

"Yn ystod y gwrandawiad ar y mater, rhoddais fy marn fel rhan o banel i'r Ysgrifennydd Gwladol, ond penderfynodd hi i anwybyddu'r dystiolaeth yna am ryw reswm."

Mae Comisiynnydd yr Heddlu dros Dde Cymru, Alun Michael, wedi dweud bod angen ystyried effaith y cyffur ar iechyd.

"Mae na ddadl o fewn y gymuned Somaliaidd ac eraill a ddylai Khat gael ei wahardd."

"Mae'r penderfyniad yna yn amlwg i weinidogion ei gwneud, ond mae'n bwysig i ni geisio delio hefo'r risgiau iechyd, i leihau unrhyw effeithiau ar iechyd neu ymddygiad."