BBC Cymru Fyw

Gŵyl Ymylol Caeredin 2013

Gan Huw Thomas
Gohebydd Celfyddydau a Chyfryngau BBC Cymru

Published
image captionMae Caeredin yn paratoi i groesawu degau o filoedd o bobl i'r Ŵyl Ymylol dros fis Awst
Dros yr wythnosau nesaf bydd tua 3,000 o berfformiadau yn digwydd mewn theatrau, pebyll ac ar strydoedd Caeredin wrth i'r ddinas groesawi'r Ŵyl Ymylol yn ôl am flwyddyn arall.
Erbyn hyn mae wedi'i gydnabod fel yr ŵyl gelfyddydol fwyaf yn y byd, ac mae perfformwyr o bedwar ban byd yn ysu am le ar lwyfan yr Alban ym mis Awst.
image captionPerfformiad o The Radicalisation of Bradley Manning o 2012
Eleni mae digwyddiadau di-rif gyda naws Gymreig yn ystod yr ŵyl. Mae dramâu, sgiliau syrcas, perfformiadau comedi a dawns o Gymru i'w gweld yng Nghaeredin, gyda'r gobaith o ddenu cynulleidfa newydd a sylw'r hyrwyddwyr i'w gwaith.
image copyrightWarren Orchard
image captionBydd dwy ddrama gan Tim Price i'w gweld yn ystod yr ŵyl
Hanes Bardley Manning, y milwr a fu fyw am gyfnod yn sir Benfro, sydd wedi derbyn tipyn o sylw gan wasg yr ŵyl cyn i'r llenni godi. Bydd cynhyrchiad National Theatre Wales o'r ddrama The Radicalisation of Bradley Manning yn cael ei berfformio yn y ddinas ar ôl iddo ddenu clod cynulleidfaoedd Cymreig y llynedd. Mae'r cynhyrchiad wedi'i ddiweddaru er mwyn adlewyrchu'r ffaith fod Manning wedi ei gael yn euog o ysbio yn y dyddiau diwethaf.
Tim Price ysgrifennodd y ddrama, ac mae hefyd yn gyfrifol am sioe arall sydd wedi'i gynhyrchu gan Ganolfan Mileniwm Cymru ar y cyd gyda theatr Traverse o Gaeredin. Mae "I'm With the Band" yn trafod sefyllfa'r Alban wrth i'r bleidlais am annibyniaeth yn 2015 nesáu.
image captionCast I'm With The Band, drama ar refferendwm yr Alban, yn ymarfer
Dywedodd Conrad Lynch, Cyfarwyddwr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru: "Rydyn ni wrth ein bodd i gael gweithio gyda Traverse, theatr ddramodi newydd fwyaf blaenllaw'r Alban am y tro cyntaf, ac rydyn ni wrth ein bodd bod ein cynhyrchiad yn cael ei berfformio yng Nghaeredin, gan amlygu'r ddawn dramodi y mae gennym ni'r fraint o'i magu yma yng Nghymru."
image captionCwmni syrcas o Gaerdydd yw NoFit State
Theatr y Torch o Aberdaugleddau sy'n mynd a'r actores Helen Griffin i Gaeredin i berfformio'i sioe llwyddianus Who's Afraid of Rachel Roberts, sydd eisoes wedi mynd ar daith trwy Gymru ond sy'n gobeithio denu sylw'r cyhoedd a beirniaid y papurau yng Nghaeredin. Bydd cyfle hefyd i brofi gwaith Dafydd James a'i gyfeillion yn y sioe gomedi 'y Name Is Sue, sydd yn addo "ffrwydro'r diflas er mwyn darganfod yr epig".
image captionUn o'r perfformwyr yn hedfan yn ystod Bianco
Sgiliau syrcas y cwmni o Gaerdydd, NoFit State, fydd i'w gweld mewn dau gynhyrchiad gwahanol yng Nghaeredin. Mae Bianco yn digwydd ym mhabell y cwmni, ac yn gyfle i weld y perfformwyr yn gwyrdroi eu cyrff a chyflawni gwyrthiau acrobatig o flaen, ac ymysg, y gynulleidfa. Mae'r cwmni hefyd yn perfformio Noodles, sioe ar lwyfan theatr gonfensiynol sy'n cynnwys perfformiadau corfforol anarferol.
Bob yn ail blwyddyn mae'r Cyngor Prydeinig yn hyrwyddo rhestr fer o gynyrchiadau i'r farchnad theatr ryngwladol, ac eleni bydd tri o Gymru ymhlith y cwmnïau dan sylw: The Radicalisation of Bradley Manning gan National Theatre Wales, I'm With The Band gan Ganolfan Mileniwm Cymru a chwmni theatr Traverse, a Bianco gan NoFit State. Dwy flynedd yn ôl gafodd y ddrama Gymraeg Llwyth, gan Sherman Cymru a'r Theatr Genedlaethol, ei ddewis fel rhan o gynllun y Cyngor Prydeinig ac fe aeth y sioe ar daith i Taiwan o ganlyniad i'r cyhoeddusrwydd.
Dywedodd John McGrath, cyfarwyddwr artistig National Theatre Wales: "Mae cael bod yn rhan o sioe arddangos y Cyngor Prydeinig yn destun cyffro mawr i ni am fod y Cyngor yn dethol y gwaith gorau o'r DU dros y blynyddoedd diwethaf. Mae sioe Cyngor Prydain yn denu hyrwyddwyr rhyngwladol i ddod i weld gwaith gyda'r nod o fynd ag ef ar daith. Mae The Radicalisation of Bradley Manning yn gynhyrchiad arwyddocaol iawn i ni, ac mae llawer o bobl yn dal i'w drafod nawr."
Bydd Cyngor Celfyddydau Cymru hefyd yn defnyddio'r cyfle i hyrwyddo'r holl gwmnïau o Gymru sydd wedi teithio i Gaeredin mewn digwyddiad rhwydweithio ar ddiwedd yr Ŵyl, sy'n para tan Awst 26.