Datganoli plismona: Barn yr heddlu

Steve Williams
Image caption Mae Steve Williams am weld penderfyniad yn cael ei wneud fydd o fudd i'r cyhoedd

Dylai plismona ond gael ei ddatganoli i Gymru os mai'r unig nod yw gwella'r gwasanaeth sydd ar gael i'r cyhoedd.

Dyna mae Ffederasiwn Heddlu Cymru a Lloegr (PFEW) yn ei ddweud heddiw wrth iddyn nhw ryddhau eu syniadau i Gomisiwn Silk.

Maent hefyd yn gwneud cyfres o argymhellion ynglŷn â sut dylai'r broses o ddatganoli'r pwerau ychwanegol ddigwydd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi galw am i bwerau dros yr heddlu gael eu datganoli'n llawn yn eu tystiolaeth nhw i Gomisiwn Silk.

Cafodd Comisiwn Silk ei sefydlu er mwyn ystyried y setliad datganoli presennol, ac mae Comisiwn wedi bod yn gwahodd sefydliadau ac unigolion sydd â diddordeb mewn datganoli i ddweud eu barn.

Ond dyw PFEW, cymdeithas ar gyfer swyddogion yr heddlu, ddim yn credu bod digon o wybodaeth ar gael ynglŷn â beth yn union fyddai oblygiadau datganoli plismona.

"Dydyn ni ddim yn glir am beth yw diffiniad 'datganoli plismona'," meddai adroddiad PFEW.

"Byddai angen mwy o eglurder os yw hyn yn cyfeirio at agweddau 'golau glas' yn unig, neu a fyddai'n cynnwys cyflog ac amodau hefyd.

"Yn ogystal, a fyddai rhai o swyddogaethau gweinidogion y Deyrnas Unedig, fel rhai'r ysgrifennydd cartref er enghraifft, yn cael eu pasio ymlaen i weinidogion Cymru?"

'Er budd y cyhoedd'

Yn ôl Steve Williams, cadeirydd PFEW, fe wnaeth y ffederasiwn ystyried a fyddai datganoli plismona yn bosibl yn hytrach na ystyried y cwestiwn os fyddai hynny'n rhywbeth ddylai ddigwydd.

"Mae'r dystiolaeth eang rydym wedi ei gasglu yn awgrymu bod datganoli plismona i Gymru yn bosib.

"Mae'n glir bod llawer o gwestiynau yn parhau i fod angen cael eu hateb ac mae llawer iawn mwy o waith i'w wneud gan y ddwy lywodraeth er mwyn sicrhau y byddai unrhyw drosglwyddo yn digwydd yn effeithiol ac yn esmwyth.

"Os yw hyn yn digwydd fe fydden ni'n chwarae rhan lawn a chyfartal wrth gyflawni'r nod hwnnw.

"Ond mae hyn yn sicr, dylai unrhyw benderfyniad i ddatganoli plismona i Gymru gael ei wneud er mwyn budd y cyhoedd, a'r cyhoedd yn unig."

Silk

Cyhoeddwyd canfyddiadau rhan gyntaf gwaith, adroddiad Comisiwn Paul Silk, ym mis Tachwedd, ac roedd yn ymwneud â materion ariannol.

Roedd yn argymell datganoli grymoedd i amrywio treth incwm a rhai trethi eraill erbyn y flwyddyn 2020.

Mae ail ran y gwaith yn ystyried pa bwerau ddylai fod yn nwylo Llywodraeth Cymru, a pha rai ddylai aros yn San Steffan.

Ynghylch y mater o ddatganoli plismona mae Plaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn cytuno gyda Llywodraeth Cymru, tra mae'r Ceidwadwyr yn parhau i deimlo nad yw'r amser eto wedi dod i drosglwyddo'r pwerau.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.