BBC Cymru Fyw

Bagiau am oes i gostio mwy?

Published
image captionMae Llywodraeth Cymru eisiau cynyddu cost bagiau am oes er mwyn sicrhau bod pobl yn eu hailddefnyddio

Mae Llywodraeth Cymru am gael pwerau fyddai'n eu galluogi i gynyddu cost bagiau am oes.

Ar hyn o bryd, mae'n rhaid talu 5c am bob bag siopa untro, ac mae hynny wedi golygu bod eu defnydd wedi lleihau 90% ers Hydref 2011.

Ond yn y mesur Amgylchedd newydd, dywed Llywodraeth Cymru y gallai fod angen ymestyn y cynllun er mwyn cynyddu cost bagiau am oes sydd wedi eu gwneud o blastig trwchus, ac sy'n cael eu gwerthu am 5-10c ar hyn o bryd.

Dywed gweinidogion y gallai siopwyr ddechrau eu trin nhw fel bagiau untro, ac y gallai hyn gael effaith andwyol sylweddol ar yr amgylchedd.

Tachwedd 2014

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud y bydd y cynllun i godi 5c am fagiau untro yn cael ei adolygu ymhen blwyddyn, a bydd yr adolygiad hwnnw hefyd yn ystyried arferion rhai manwerthwyr.

Dywedodd Mr Jones: "Mae yna adolygiad polisi, fydd yn cael ei gynnal wedi mis Tachwedd 2014 ond yn sicr, ar hyn o bryd, does yna ddim cynllun i newid y taliad.

"Mae'n dibynnu, wrth gwrs, ar beth mae'r adolygiad yn ei ddangos ac ar yr hyn rydyn ni'n ei weld o ran arferion rhai archfarchnadoedd ar hyn o bryd, sy'n codi 1c yn fwy am fagiau am oes, ac felly'n osgoi, mewn rhai ffyrdd, y taliad. Fe fydd yn rhaid i ni gadw llygad barcud ar hynny, wrth gwrs.

Mae bagiau am oes ar hyn o bryd wedi eu heithrio o'r rheoliadau sy'n sail i'r cynllun.

Isafswm pris

Ymysg y syniadau ar gyfer y mesur amgylchedd, dywed y llywodraeth y dylai gweinidogion gael pwerau fyddai'n eu galluogi i osod isafswm pris ar gyfer bagiau am oes os yw eu defnydd yn parhau i gynyddu.

Mae ymchwil ddiweddar yn dangos cynnydd o 120 i 130% yng ngwerthiant bagiau am oes gan archfarchnadoedd yng Nghymru rhwng 2010 a 2012.

Dywed y llywodraeth: "Roedd disgwyl cynnydd yn y galw am fagiau am oes yng Nghymru wedi i'r taliadau gael eu cyflwyno wrth i ddefnyddwyr gyfarwyddo gydag ailddefnyddio eu bagiau a phrynu digon o fagiau am oes ar gyfer eu hanghenion siopa.

"Ond, mae yna risg bosib y gallai nifer o ddefnyddwyr ddechrau trin bagiau plastig y gellir eu hailddefnyddio fel bag untro a'u gwaredu'n gynamserol."

Elusennau

Mae'r llywodraeth hefyd wedi datgan na fyddan nhw'n rhwystro manwerthwyr rhag cyfrannu'r arian a godir drwy'r tâl 5c i unrhyw achos da, nid elusennau amgylcheddol yn unig.

Mae'n dweud bod y wybodaeth sydd ganddyn nhw'n awgrymu bod yr achosion da sy'n elwa yn cynnwys elusennau canser a hosbisau plant.

"Bwriad polisi Llywodraeth Cymru ar y tâl yw y byddai'n well ganddi fod achosion amgylcheddol yn elwa o'r taliadau. Ond dydy Llywodraeth Cymru ddim am dorri ar draws perthnasau sy'n bodoli eisoes rhwng manwerthwyr ac achosion da eraill sy'n cyfrannu i les economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol Cymru."

Straeon perthnasol

  • Llywodraeth Cymru'n annog llywodraethau i godi tâl 5c am fagiau plastig