Cyngor i bledleisio ar ysgol Gymraeg

Rali TAG
Image caption Fe wnaeth dros 100 o bobl ddangos eu cefnogaeth i ymgyrch TAG ym Medi 2013

Bydd cynnig yn cael ei roi o flaen Cyngor Caerdydd yn hwyrach sy'n gofyn i'r cabinet agor ysgol gyfrwng Gymraeg newydd yng Nghaerdydd.

Mae'r grŵp Plaid Cymru, sydd wedi cyflwyno'r cynnig, eisiau gweld yr ysgol gynradd newydd yn cael ei hadeiladu o fewn ward Grangetown neu Trebiwt.

Dywedodd arweinydd y grŵp, y cynghorydd Neil McEvoy, wrth BBC Cymru ei fod yn obeithiol gweld y cynnig yn cael ei gymeradwyo gan y cyngor.

Ond mae Llafur yn dweud mai chwarae gemau gwleidyddol mae Mr McEvoy a bydd y cabinet yn trafod addysg Gymraeg mewn cyfarfod ar Fawrth 14.

'Torri addewidion'

Dywedodd Mr McEvoy: "Bydd canlyniad y bleidlais yn dibynnu ar sut mae cynghorwyr Llafur yn pleidleisio, ac maen nhw eisoes wedi dweud eu bod nhw'n gefnogol i'r syniad.

"Os yw cynghorwyr ardal Glan-yr-afon a Canton yn cadw at eu gair yna dylai Grangetown gael ysgol newydd sbon Gymraeg.

"Os nad ydyn nhw'n pleidleisio o blaid, fel maen nhw wedi awgrymu y byddan nhw'n wneud yn y gorffennol, yna byddan nhw wedi torri eu haddewidion."

Ond mae'r Blaid Lafur wedi beirniadu Mr McEvoy am "chwarae gemau gwleidyddol".

'Ail ysgrifennu hanes'

Dywedodd Iona Gordon, cynghorydd y blaid dros ward Glan-yr-afon: "Mae'r gemau gwleidyddol pathetic yma gan Neil McEvoy yn dangos pam mai dim ond dau gynghorydd sydd gan Plaid Cymru yn ein prifddinas.

"Os byddai Neil o ddifrif am ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg yng Nghaerdydd byddai'n cefnogi ymrwymiad cabinet Llafur i'r iaith Gymraeg yn hytrach nag ail ysgrifennu hanes er mwyn siwtio ei agenda wleidyddol ei hun."

Mae Llafur wedi gosod gwelliant i gynnig Plaid Cymru.

Mae'r gwelliant yn dweud: "Mae'r cyngor hwn yn nodi'r cynnydd mewn galw am addysg cyfrwng Cymraeg yng Nghaerdydd.

"Rydym yn gofyn i'r cyngor nodi fod y cabinet wedi ymrwymo i ddarparu addysg cyfrwng Cymraeg ac yn bwriadu ystyried cynigion ar gyfer cyrraedd y galw yn Nhrebiwt, Treganna, Grangetown a Glan-yr-afon mewn cyfarfod ym mis Mawrth 2014."

Protestiadau

Yn ystod haf y flwyddyn ddiwethaf bu nifer o brotestiadau gan rieni a chymuned Gymraeg Caerdydd, oherwydd eu bod yn teimlo bod y ddarpariaeth addysg Gymraeg mewn rhai ardaloedd ddim ddigon da.

Roedden nhw'n dweud fod y cyngor wedi addo adeiladu ysgol newydd yn ardal Grangetown ond eu bod nhw wedyn wedi mynd yn ôl ar eu gair.

Mewn ymateb i'r pryderon, fe gyhoeddodd y cyngor y byddan nhw'n ymgynghori'n bellach ar y mater.

Mae grŵp gafodd ei sefydlu er mwyn ymgyrchu dros ysgol newydd - Ymgyrch Ysgol Gymraeg i Trebiwt a Grangetown (TAG) - yn galw ar gynghorwyr i bleidleisio o blaid y mesur.

'Cam pwysig'

Dywedodd cyd-gadeirydd TAG, Jo Beavan Matcher: "Mae Llywodraeth Cymru bellach yn disgwyl i gynghorau lleol symbylu a hyrwyddo twf addysg Gymraeg trwy ymateb i'r galw am ysgolion cymunedol.

"Dyma gyfle Cyngor Caerdydd i wireddu hynny yn Grangetown.

"Mawr obeithiwn y caiff cynnig yfory bleidlais o gefnogaeth fel cam pwysig tuag at y nod hwnnw."

Bydd y mater yn cael ei drafod yn siambr y cyngor doc cyn 8pm, ac mae posib dilyn digwyddiadau'n fyw ar wefan y cyngor.

Straeon perthnasol