Gwahardd rhag bod yn brifathrawes

Ann HUghes
Image caption Roedd Ann Hughes yn wynebu cyhuddiadau o fod yn "unbenaidd" ac yn "eithafol".

Mae Ann Hughes, oedd yn bennaeth Ysgol Goronwy Owen ym Menllech, Ynys Môn, wedi cael ei gwahardd rhag gweithio fel prifathrawes ond fe fydd yn gallu parhau i ddysgu yng Nghymru.

Fe gafwyd Mrs Hughes, sydd â 36 mlynedd o brofiad dysgu, yn euog o "ymddygiad proffesiynol annerbyniol", ond yn ddieuog o honiadau eraill o fod yn eithafol ac ymddwyn yn amhriodol.

Penderfynodd panel Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru yn Ewloe bod Mrs Hughes wedi methu â sicrhau bod cyfathrebu effeithiol o fewn yr ysgol - gan gynnwys dealltwriaeth glir o swyddi a chyfrifoldebau'r staff yn eu habsenoldeb - ac wedi methu cynnal perthynas o gydweithio iach ymysg y gweithwyr.

Roedd yr ysgol mewn trafferthion ym mis Mai 2011 pan aeth pump allan o chwe athro'r ysgol o'r gwaith yn sâl ar yr un pryd, gan ddweud na fedren nhw weithio gyda Mrs Hughes ddim mwy.

Roedden nhw'n honni bod "hinsawdd o ofn" yn yr ysgol.

Ddim yn 'eithafol'

Ond fe benderfynodd y panel nad oedd Mrs Hughes yn euog o fod yn "eithafol" ac wedi ymddwyn yn "amhriodol" drwy ofyn i heddwas gael gair â disgyblion am wrthod gwenu mewn llun dosbarth cynradd.

Dywedodd y cyngor bod yr heddwas yn ymwelydd cyson â'r ysgol ac roedd y plant yn ei adnabod yn iawn.

Yn ôl cadeirydd y panel, Jacquie Turnbull: "Rydym yn derbyn bod y disgyblion wedi mynd yn ypset pan ddywedodd ei fod yn siomedig yn ei hymddygiad. Efallai bod hyn am eu bod wedi credu eu bod yn cael cerydd"

Ond roedd Mrs Hughes a'r heddwas, PC Brian Jones wedi dweud, fodd bynnag, ei fod wedi cael ei wahodd i siarad â'r dosbarth yn gyffredinol am eu hymddygiad.

"Nid cais i ddwrdio disgyblion penodol oedd hyn," meddai'r gadeiryddes, gan benderfynu nad oedd yr honiad wedi'i brofi.

Fe benderfynodd y panel hefyd nad oedd hi'n euog o alw disgybl yn "dwp", gan feirniadu ei gamgymeriad wrth sillafu ei enw canol, ac o rwygo ei bapur arholiad TASAU o'i flaen.

Fe benderfynon nhw fod cwynion eraill heb eu profi - un gŵyn oedd yn honni bod Mrs Hughes heb ddangos y sensitifrwydd oedd ei angen i un bachgen wedi marwolaeth ei dad, un arall yn dweud ei bod wedi tynnu sylw at gwynion rhieni yn ystod gwasanaeth yr ysgol, ac un arall o fod wedi beirniadu disgybl yn rhy llym wedi iddo ymateb i'w defnydd hi o'r gair "crap".

Rhwyg rhwng athrawon

Roedd y brifathrawes yn wynebu nifer o gwynion bod athrawon a rhieni yn ei hofni a bod diffyg cyfathrebu difrifol.

Dywedodd y gadeiryddes: "Rydym wedi nodi'r amgylchiadau hynod o anodd yn yr ysgol oedd wedi bod yn gwaethygu ers colli swydd y dirprwy bennaeth."

Mynnodd bargyfreithwraig Mrs Hughes, Annette Gumbs, na ddylai wynebu gorchymyn disgyblu, ac mai'r "amgylchiadau anodd" yn eu hwynebu oedd y ffaith bod pump o athrawon wedi penderfynu ei gwrthwynebu.

Dywedodd Miss Gumbs: "Roedd yn wynebu ymgyrch i'w diswyddo. Er gwaethaf amseroedd anodd, roedd wedi medru cynnal safonau yn yr ysgol."

Ychwanegodd ei bod wedi ceisio cael cymorth gan yr awdurdod addysg a chadeirydd y llywodraethwyr.

Mae'r cyngor wedi penderfynu caniatáu i Mrs Hughes barhau i ddysgu yng Nghymru ond yn ei gwahardd rhag gweithio fel prifathrawes.

Dywedodd Mrs Turnbull: "Mae'n amlwg bod Mrs Hughes wedi cael gyrfa hir a llwyddiannus fel athrawes a phrifathrawes ac wedi gwneud argraff dda ar safonau ysgol. Rydym wedi cymryd i ystyriaeth yr amgylchiadau hynod o anodd yn yr ysgol pan dynnodd rhai athrawon eu cydweithrediad yn ôl.

"Fodd bynnag, mae Mrs Hughes wedi gwadu honiadau sydd wedi'u profi'n wir ac wedi dangos 'dealltwriaeth gyfyng' i'r rôl roedd ei steil o reoli yn ei chwarae."

Straeon perthnasol