Streic yn effeithio ar fwy na 800 o ysgolion

Bae Caerdydd
Image caption Roedd yr athrawon mewn rali o flaen y Senedd ym Mae Caerdydd.

Mae streic 13,000 o athrawon wedi effeithio ar fwy na 800 o ysgolion yng Nghymru, yn ôl undeb yr NUT.

Roedd o leia' 303 o ysgolion Cymru ar gau'n llwyr ddydd Mercher.

Y rheswm am y streic oedd newidiadau posib i gyflogau, amodau gwaith a phensiynau, gan gynnwys cynlluniau i gyflwyno system gyflog newydd yn ddibynnol ar berfformiad yr athro o fis Medi ymlaen.

Tra bod rhai ysgolion ar gau yn llwyr, roedd y mwyafrif ar agor i'r disgyblion hynny sy'n astudio ar gyfer eu cyrsiau TGAU neu lefel A.

Yn ôl yr NUT, roedd y streic yn hanfodol gan nad ydyn nhw wedi dod i gytundeb gyda Llywodraeth San Steffan

Dywedodd Ysgrifennydd NUT Cymru, David Evans: "Dwi ddim yn credu y gall neb gyhuddo'r NUT o streicio heb reswm. Mae'r undeb wedi gohirio streic ym mis Tachwedd y llynedd ac eto ym mis Chwefror er mwyn rhoi'r cyfle gorau posib i ddod o hyd i ateb i'r anghydfod.

"Mae aelodau hefyd wedi mynd i ganol ein trefi a'n dinasoedd yn yr wythnosau diweddar i siarad yn uniongyrchol gyda rhieni ynglŷn â pham eu bod yn cymryd y cam hwn.

'Wedi eu digalonni'

"Mae'r ymateb yn awgrymu bod cyfran fawr o'r cyhoedd yn rhannu ein pryderon. Yn anffodus, mae athrawon ar draws Cymru wir yn teimlo fel nad oes ganddyn nhw ddewis arall.

Image caption Mae'r NUT yn dweud bod athrawon da wedi eu digalonni

"Mae'r newidiadau sy'n cael eu cyflwyno yn ei gwneud hi'n fwy fwy anodd i ddenu a chadw y gorau a'r mwyaf clyfar yn ein proffesiwn. Rydym hefyd yn gweld athrawon ardderchog wedi'u digalonni ac wedi ymlâdd. Dydy hyn yn gwneud dim i godi safonau mewn ysgolion.

"Mae'r streic nid yn unig am beth sydd orau i athrawon ond beth sydd orau i ddisgyblion gan fod y ddau beth yn mynd law yn llaw."

'Atal addysg plant'

Dywedodd llefarydd ar ran Adran Addysg Llywodraeth y DU fore Mercher: "Fe fydd rhieni yn cael trafferth deall pam bod yr NUT yn gwthio mlaen gyda streic oherwydd mesurau'r llywodraeth i ganiatâu i benaethiaid dalu mwy i athrawon da.

"Fe alwon nhw am drafodaethau i osgoi gweithredu diwydiannol. Fe gytunon ni i'w cais, ac mae trafodaethau wedi bod yn digwydd yn wythnosol.

"Er gwaetha'r ymrwymiad cadarnhaol hwn i'w pryderon, mae'r NUT yn gweithredu ac yn mynd i ddrysu bywydau rhieni, atal addysg plant a difetha enw da y proffesiwn."

Image copyright Getty Images
Image caption Digwyddodd streic gynta'r athrawon yn yr anghydfod yn 2011

Llywodraeth y DU sydd yn dal yn gyfrifol am gyflogau a phensiynau athrawon yng Nghymru.

Mewn adroddiad yn edrych ar bwerau Llywodraeth Cymru a gyhoeddwyd yn gynharach fis Mawrth, fe awgrymwyd y dylai'r mater gael ei ddatganoli.

Syniad gwael

Fodd bynnag, mae mwyafrif yr undebau athrawon yn credu y byddai hynny'n syniad gwael.

Ar y pryd dywedodd NUT Cymru: "Dylai'r awgrym hwn gael ei wrthod gan Lywodraeth Cymru. Fe fyddai ei dderbyn yn arwain yn sicr at sefyllfa lle byddai graddfeydd cyflog yn cael eu gostwng a gallai'r NUT fyth gytuno i sefyllfa lle y gallai athrawon yng Nghymru gael eu talu llai na'u cydweithwyr mewn rhannau eraill o'r DU am wneud yr un gwaith.

"Mae'n fater sydd eisoes wedi'i gydnabod yn y Senedd a does dim dadl ddilys o blaid wedi cael ei chynnig yn adroddiad y Comisiwn fyddai'n cyfiawnhau unrhyw newid meddwl.

"Mae'n rhaid i gyflogau ac amodau athrawon gael eu hamddiffyn os ydym ni am sicrhau bod y gweithwyr gorau yn parhau yn ein hysgolion Cymreig."

Rhestr gwefannau cynghorau Cymru

Straeon perthnasol