BBC Cymru Fyw

Cynhadledd Llafur: Ffrae'r rheilffyrdd ac iechyd Cymru

Published
image captionMae'r Blaid Lafur yn dadlau bod y Ceidwadwyr yn ymddwyn yn ymosodol ar Gymru er mwyn ennill pleidleisiau yn Lloegr
Bydd y Prif Weinidog, Carwyn Jones, yn ceisio unioni sefyllfa'r Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru yng nghynhadledd y Blaid Lafur Gymreig wedi ymosodiadau diweddar y Ceidwadwyr ar y gwasanaeth.
Fe fydd yn cyhuddo gweinidogion Llywodraeth Prydain o "ddechrau rhyfel y Ceidwadwyr ar Gymru" gan fygwth buddsoddiadau posib.
Mae'r Blaid Lafur yn dadlau bod y Ceidwadwyr yn ymddwyn yn ymosodol ar Gymru er mwyn ennill pleidleisiau yn Lloegr.
Fe fydd arweinydd y blaid, Ed Milliband, hefyd yn annerch y gynhadledd ar y diwrnod agoriadol yn Llandudno ddydd Sadwrn.
Mae strategwyr Ceidwadol yn ymosod ar y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru gan honni mai dyna fyddai'r un sefyllfa yn Lloegr petai Ed Milliband yn ennill yr Etholiad Cyffredinol nesa yn 2015.
Trydaneiddio'r rheilffyrdd
media captionARLEIN CARWYN
Dywedodd Mr Jones: "Ry ni'n bell o gael parch, da ni ar faes y gad yn rhyfel y Ceidwadwyr ar Gymru.
"Yn ddyddiol, 'da ni'n gweld un ymosodiad ar ôl y llall ar y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru a'r rhai sy'n gweithio ynddo. Mae'r un peth yn wir am ein ysgolion a'n hathrawon, at yr iaith Gymraeg, ein heconomi, at ddatganoli ac at Gymru ei hun."
Yn ei araith, bydd Mr Jones yn canolbwyntio ar y ffrae rhwng y llywodraethau ym Mae Caerdydd a San Steffan ynglŷn â phwy ddylai dalu am drydaneiddio y rheilffyrdd yng nghymoedd y de.
Mae Llywodraeth Cymru'n mynnu bod gweinidogion Llywodraeth Prydain wedi cytuno i dalu'r costau fyddai'n gannoedd o filiynau o bunnau ond mae San Steffan yn honni'r gwrthwyneb gan ddweud bod Llywodraeth Cymru wedi cytuno i gyllido'r cynllun.
Mae uwch swyddog o fewn y Blaid Lafur wedi dweud with BBC Cymru bod 'na ddyfalu y bydd y "ffrae eiriol" yn arwain at lai o arian yn cael ei gyfeirio at Gymru gan weinidogion San Steffan.
Y disgwyl yw y bydd Mr Jones yn feirniadol o'r Ceidwadwyr yn unig yn ystod ei anerchiad.
Gydag etholiadau Ewrop ar y gorwel fis Mai, bydd yn galw am gefnogaeth gan ffyddloniaid ei blaid.
Mae'r Blaid Lafur yn credu bod ymosodiadau "cyson" ar wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru yn gwylltio selogion Llafur ac yn eu hannog i ganfasio.
Yn ôl y blaid, mae'r slogan oedd yn cael ei ddefnyddio adeg etholiadau'r Cynulliad yn 2011 -Yn sefyll lan dros Gymru - yr un mor berthnasol ar gyfer etholiadau Ewrop.