Maria Miller yn ymddiswyddo fel Ysgrifennydd Diwylliant

Published
image copyrightPA
image captionRoedd Maria Miller wedi cael ei beirniadu am ei "hagwedd" tuag at yr ymchwiliad treuliau

Mae Ysgrifennydd Diwylliant Llywodraeth y DU, Maria Miller, wedi ymddiswyddo a Sajid Javid, AS Bromsgrove, wedi ei benodi yn ei lle.

Roedd AS Basingstoke, gafodd ei magu ym Mhen-y-bont ar Ogwr, wedi wynebu beirniadaeth hallt ar ôl hawlio gormod o dreuliau Seneddol i dalu am ei morgais.

Mewn llythyr at y Prif Weinidog David Cameron dywedodd hi fod y mater "wedi tynnu sylw oddi wrth y gwaith hanfodol mae'r llywodraeth yn ei wneud".

Dywedodd Mr Cameron fod derbyn y llythyr yn "drist" ond bod rhaid derbyn ei phenderfyniad.

Beirniadaeth

Roedd Mrs Miller wedi cael gorchymyn i dalu'n ôl £5,800 yr oedd hi wedi eu gorhawlio fel costau morgais wedi i Bwyllgor Safonau Tŷ'r Cyffredin gasglu nad oedd hi wedi mynd ati'n fwriadol i dwyllo ac nad oedd wedi talu am gartre' ei rhieni gydag arian trethdalwyr.

Yn wreiddiol, roedd y Comisiynydd Seneddol Annibynnol wedi argymell y dylai hi ad-dalu £45,000, gan feirniadu ei "hagwedd" hi at yr ymchwiliad.

Ond penderfynodd y pwyllgor safonau ar swm llawer yn is, penderfyniad a achosodd gryn ddrwgdeimlad ar draws y pleidiau a galwadau am newid y dulliau o ymchwilio i gwynion yn erbyn ASau.

Dywedodd llefarydd ar ran Downing Street fod y prif weinidog a Mrs Miller wedi cwrdd nos Fawrth i drafod ei dyfodol a'i bod hi wedi cadarnhau ei hymddiswyddiad fore Mercher.

Yn ystod sesiwn cwestiynau'r prif weinidog ddydd Mercher beirniadodd yr arweinydd Llafur Ed Miliband Mr Cameron.

Dywedodd fod y prif weinidog wedi â methu gweithredu er gwaetha' "ymddygiad gwbl annerbyniol" Mrs Miller.

Ond dywedodd Mr Cameron ei fod wedi gwneud y peth iawn wrth ei chefnogi.

Dywedodd nad oedd hi'n euog o'r prif gyhuddiadau yn ei herbyn a'i bod hi hefyd wedi ymddiheuro i aelodau seneddol am yr hyn a wnaeth.

'Dim yn syndod'

Wrth ymateb i'r ymddiswyddiad, dywedodd Aelod Seneddol Ceidwadol Aberconwy, Guto Bebb, ar raglen Dylan Jones fore Mercher: "Doedd o ddim yn syndod - mae'n amlwg bod 'na deimlad cynyddol bod y stori yma'n tanseilio gwaith y llywodraeth.

"Pan mae gweinidog yn dod yn fwy o stori na'r gwaith mae hi i fod i gyflawni yna mae 'na broblem.

"Roedd y wasg yn benderfynol o gadw'r stori mewn lle amlwg hefyd.

"Yn fuan ar ôl i Maria Miller wneud yr ymddiheuriad - a rhaid dweud nad oedd o'n un gwbl agored fel y dylai fod wedi bod - roedd sefyllfa'r prif weinidog wedi mynd bron yn amhosib.

"Faswn i'n rhyfeddu os na fyddai'r prif weinidog yn trio cael merch arall i mewn i'r cabinet rwan."

'Blas drwg'

image captionSajid Javid, yr AS dros Bromsgrove, yw'r Ysgrifennydd Diwylliant newydd

Roedd Aelod Seneddol Plaid Cymru dros Arfon, Hywel Williams, yn cytuno nad oedd y newyddion yn sioc.

"Mae hyn 'di bod yn mynd ymlaen ers tipyn - dydy sgandal ond yn gallu para hyn a hyn cyn i rywbeth ddigwydd - felly dydy hyn ddim yn syndod.

"Mae 'na PMQs heddiw wrth gwrs, ac roedd disgwyl i Miliband fynd ar ôl David Cameron, felly ella bod hyn yn gwneud ffafr hefo'r prif weinidog.

"Mae'r blas drwg efo'r treuliau'n para ers blynyddoedd - mae agwedd y cyhoedd wedi bod yn ddamniol iawn."

Nos Fercher yn etholaeth Mrs Miller fe fydd arweinydd UKIP Nigel Farage yn dweud y dylai'r AS wynebu pleidlais a ddylai hi gael parhau fel aelod seneddol.

Mae'n honni bod y Llywodraeth Glymblaid wedi addo rhoi hawl o'r fath i etholwyr pe bai o leiaf 10% o'r etholaeth yn llofnodi deiseb i'r perwyl hwnnw.