Achos y Gleision: 'Dim gobaith' i'r dynion

Emergency workers at Gleision drift mine Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Cafodd pedwar o ddynion eu lladd yn ystod y ffrwydrad ym mis Medi 2011

Mae mab un o'r dynion fu farw ym mhwll glo'r Gleision wedi dweud wrth lys iddo sylweddoli ar ôl gweld pa mor uchel oedd lefel y dŵr na fyddai'r gweithwyr yn dod o'r pwll yn fyw.

Cafodd David Powell, 50, Charles Breslin, 62, Philip Hill, 44, a Garry Jenkins, 39, eu lladd wedi i hyd at 650,000 galwyn o ddŵr lifo i'r lofa.

Mae rheolwr y pwll, Malcom Fyfield, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad drwy esgeulustod dybryd a'r perchnogion, MNS Mining, yn gwadu cyhuddiadau o ddynladdiad corfforaethol.

Yn Llys y Goron Abertawe dywedodd Andrew Daniel Giles, mab David Powell, yr hyn welodd y diwrnod y digwyddodd y ffrwydrad ym mis Medi 2011.

Roedd Mr Giles yn gweithio ar wyneb y pwll. Mi gychwynnodd weithio yno ym mis Ebrill 2011.

Dywedodd fod un o'i gydweithwyr y diwrnod dan sylw Nigel Evans wedi rhedeg allan o'r lofa ger Cilybebyll.

"Fe wnaethon ni stopio popeth ... a rhedeg draw at Nigel ac fe ddywedodd e yn syth bod angen ffonio'r heddlu a'r tîm achub."

Ffoniodd Mr Giles y gwasanaethau brys am 9.21 y bore: "O'n i ddim yn gallu siarad am hir achos o'n i yn gwybod bod fy nhad i lawr 'na. O'n i mewn sioc."

Fel 'ysbryd'

Fe aeth Mr Giles wedyn i'r lofa trwy'r brif fynedfa gyda Nigel Evans: "O'dd lefel y dŵr gymaint o'n i yn gwybod yn syth o'dd dim gobaith gyda'r dynion na."

Erbyn i Mr Giles ddod nôl i'r wyneb roedd Malcolm Fyfield wedi llwyddo i ddianc.

Fe ddywedodd Mr Giles fod Mr Fyfield yn "ysgwyd, yn edrych fel ysbryd, yn ofnadwy o wyn." Dywedodd bod gan Mr Fyfield ei lamp ei hun ond hefyd lamp arall un o'r gweithwyr.

Clywodd y llys bod Mr Giles wedi bod o dan ddaear gyda Mr Fyfield ar un achlysur i wirio lefel y dŵr yn yr hen weithfeydd).

Gofynnwyd iddo a welodd y dŵr adeg hynny.

Ei ateb oedd: "Na, o'n i yn gallu ei glywed e. O'dd e fel rhaeadr."

Cafodd Mr Giles ei groesholi ynglŷn â'r hyn ddywedodd wrth yr heddlu ac mi gadarnhaodd ei fod wedi disgrifio Mr Fyfield fel "dyn deche iawn".

Gofynnwyd iddo a oedd yn cyd dynnu gyda Malcolm Fyfield. Ateb Mr Giles oedd: "O'n i, yn cyd dynnu yn dda gyda fe."

Straeon perthnasol