Cyflog cyfartal: Dynion yn ennill

Gweithwyr prifysgol
Image caption Ymhlith y 18 roedd (o'r chwith i'r dde) Nicholas Thomas, Rob Cooze a Mike Betson

Mae grŵp o ddynion oedd yn honni eu bod wedi derbyn llai o gyflog na menywod am wneud yr un gwaith wedi ennill tribiwnlys cyflogaeth yn erbyn Prifysgol y Drindod Dewi Sant.

Roedd 18 o weithwyr, gan gynnwys seiri, gofalwyr a phlymwyr, wedi mynd â'r brifysgol i dribiwnlys a'u cyhuddo o wahaniaethu ar sail rhyw.

Roedd y brifysgol wedi dweud bod y gwahaniaeth oherwydd newid cytundebau'r dynion ac nad oedd oherwydd eu rhyw.

Ond mewn tro pedol annisgwyl ar ail ddiwrnod y tribiwnlys, fe ddywedodd tîm cyfreithiol y brifysgol wrth y gwrandawiad yng Nghaerdydd na fydden nhw'n parhau i ymladd yr achos.

'Cyfarwyddiadau pellach'

Dywedodd Peter Wallington QC ar ran y brifysgol: "Yng ngoleuni'r dystiolaeth a gytunwyd y bore 'ma rwyf wedi derbyn cyfarwyddiadau pellach gan y gwrthapelydd sy'n cydnabod bod sail i'r hawliad am dâl cyfartal."

Roedd y dynion yn cael eu cyflogi'n wreiddiol gan Brifysgol Fetropolitan Abertawe cyn iddi uno gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant ym mis Awst y llynedd.

Roedden nhw ar raddfa cyflog 3 ac ar gytundeb lleiafswm o 45 awr yr wythnos ond fe newidiwyd y cytundebau fel bod pawb yn gweithio 37 awr yr wythnos.

Pan ddaeth y system newydd i rym fe wnaethon nhw sylweddoli bod eu graddfa cyflog yr awr yn llai na menywod oedd yn gwneud yr un gwaith.

Y gred yw mai dyma'r tro cyntaf ym Mhrydain i grŵp o ddynion ddod ag achos yn erbyn cyflogwr, gan honni gwahaniaethu ar sail rhyw.

'Mater hanesyddol'

Wedi'r gwrandawiad dywedodd un o'r dynion, Rob Cooze, 50 oed o Abertawe: "Doedden ni ddim am weld y mater yn mynd mor bell â hyn ond rydym yn falch bod synnwyr cyffredin wedi amlygu ei hun.

"Gyda phob parch i'n cyflogwyr newydd y Drindod Dewi Sant, mae hwn yn fater newydd iddyn nhw ac yn fater hanesyddol ac rwy'n hoffi meddwl eu bod nhw wedi cael rhywfaint i ddweud am y peth.

"Rydym yn falch o fedru parhau gyda'n bywydau arferol a gobeithio nad yw hyn wedi suro'r berthynas rhyngom ni a'n cyflogwyr newydd."

Fe fydd y ddwy ochr yn cynnal trafodaethau am faint o iawndal y bydd y dynion yn ei dderbyn.

Fe allai'r costau i'r brifysgol gynyddu gan fod saith dyn arall wedi dweud y byddan nhw'n dod ag achos eu hunain pe bai'r achos cyntaf yn erbyn y brifysgol yn llwyddiannus.

'Sail i'r achos'

Eglurodd y brifysgol eu bod wedi newid eu meddwl wedi tystiolaeth yr Athro David Warner yn y tribiwnlys. Mr Warner oedd Is-Ganghellor Prifysgol Fetropolitan Abertawe.

Dywedodd llefarydd ar ran Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant: "Fe ddaethon ni i'r casgliad bod sail i'r achos a gyflwynwyd yn wreiddiol gan staff cyn Brifysgol Fetropolitan Abertawe ac o ganlyniad y dylid cytuno a gweithredu datrysiad addas.

"Roedd y tribiwnlys yn ymwneud â digwyddiadau dros saith mlynedd yn ôl cyn yr uno gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant a ddigwyddodd yn 2013.

"Roedd hwn yn achos cymhleth, ac rydym yn siomedig bod rhaid i'r brifysgol nawr ddelio, yn briodol ac yn ofalus, gyda chanlyniadau penderfyniadau hanesyddol."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.