Datganoli 15: Diffyg sylw i Gymru yn y cyfryngau?

papurau a chyfrifiadur Image copyright Thinkstock
Image caption Mae cylchrediad papurau traddodiadol Cymru wedi crebachu gyda twf gwasanaethau digidol

Er gwaethaf rhagolygon rhai sylwebwyr am ddyfodol y wasg, mae papurau newydd yn parhau i gael eu darllen gan filiynau o bobl bob dydd.

Ym meysydd gwleidyddiaeth, busnes, chwaraeon ac adloniant mae dylanwad y wasg dal yn gryf.

Yng Nghymru, papurau Prydeinig sy'n hawlio'r nifer fwyaf o ddarllenwyr, o'i gymharu â'r rhai sy'n dewis prynu'r papurau Cymreig fel y Western Mail a'r Daily Post.

Does dim osgoi'r ergyd ddifrifol sydd wedi taro cylchrediadau'r diwydiant yn ystod y 15 mlynedd ers sefydlu'r Cynulliad Cenedlaethol. Ond mae poblogrwydd y cyhoeddiadau, ac yn fwy diweddar eu gwefannau, yn golygu bod gwleidyddion Bae Caerdydd mor awyddus ag erioed i ddenu eu sylw.

Cymru yn 'stori wleidyddol'

Tasg anodd yw bachu lle ymysg colofnau papurau Fleet Street. Dywedodd Llywydd y Cynulliad, Rosemary Butler, mai diffyg democratiaeth oedd canlyniad anfodlonrwydd golygyddion Llundain i gynnwys newyddion o Gymru, neu i esbonio'r gwahaniaethau sy'n bodoli rhwng gwledydd Prydain wrth drafod pynciau fel addysg a iechyd.

Mewn cyfweliad â BBC Cymru, dywedodd golygydd The Independent, Amol Raja, ei fod yn ystyried y gŵyn i fod yn ddilys.

"Mae Cymru wedi ei thrin fel stori wleidyddol, stori Llafur, rhan o'r stori am annibyniaeth [yr Alban] ac mae'n wir i ddweud ei bod wedi dioddef o ddiffyg sylw, ac fe fyddai'n deg i hyn gythruddo rhai o'n narllenwyr Cymreig," meddai.

Serch hynny, mae Mr Rajan yn derbyn i'w bapur, a phapurau eraill Llundain, roi mwy o sylw i'w darllenwyr yn ne Lloegr.

Image caption Oes diffyg sylw am Gymru ym mhapurau newydd Prydain?

Mae Huw Jones, newyddiadurwr profiadol gydag asiantaeth newyddion rhyngwladol, hefyd yn datgan mai ffocws perchnogion a golygyddion y wasg yn Llundain yw eu cynulleidfa fwyaf.

"Mae'r rhan fwyaf o bobl [Prydain] yn byw yn Lloegr, ac mae'r rhan fwyaf o bobl yn byw yn Ne Lloegr, ac mae'r rhan fwyaf o gyfoeth Lloegr yn ne Lloegr," meddai Mr Jones.

"A dyna, mewn ffordd, ydi trywydd yr holl bapurau newydd yma."

2 filiwn o ddarllenwyr

Gan dderbyn bod nifer y darllenwyr yn disgyn i bron pob papur newydd, mae'r rhai sydd hefyd â phresenoldeb ar y we wedi gweld cynnydd syfrdanol yn eu cynulleidfaoedd digidol.

Yn ystod ail hanner 2013 roedd gan wefan WalesOnline bron i 2 filiwn o ymwelwyr y mis ar gyfartaledd, ac mae disgwyl i'r ffigwr yna ddyblu erbyn 2015.

Mae'n golygu bod Media Wales, perchnogion y Western Mail a WalesOnline, yn ceisio cadw dylanwad a hanes y papur yn ogystal â chreu arlwy atyniadol a diddorol i ymwelwyr ar y we.

Wrth i wleidyddion baratoi am 15 mlynedd arall, mae nifer wedi'u denu yn barod i rwydweithiau cymdeithasol i geisio hyrwyddo eu cynlluniau a'u llwyddiant heb orfod dibynnu ar gyhoeddwyr traddodiadol ar bapur neu ar-lein.

Neges Gymraeg

Mae Marc Webber, sy'n gyn is-olygydd The Sun Online, yn dweud fod gan wleidyddion yr offer i fachu cynulleidfa i faterion Cymreig heb gystadlu am sylw yng ngholofnau'r papurau newydd.

"Mae'r rhan fwyaf o bobl nawr yn defnyddio platfformau digidol sydd ddim yn rhan o fusnes Rupert Murdoch neu sy'n adran o'r Daily Mail," meddai.

"Felly mae 'na siawns i roi neges Gymraeg, neges o Gymru, i'r byd i gyd trwy bethau sydd ddim o dan reolaeth rhai fel Rupert Murdoch."

O'i gymharu â chyrraedd tudalen flaen y Western Mail, mae'n weddol hawdd i wleidydd ym Mae Caerdydd gyhoeddi ei newyddion ar y we.

Ond fe fydd rhaid iddynt wneud ymdrech i osgoi cael eu colli ymhlith y llu o wasanaethau ar-lein sy'n ceisio hawlio'r gynulleidfa.

Straeon perthnasol