O'r gwyll i'r anialwch

Richard yn rhedeg Image copyright Fiction Factory

Roedd hi'n wlyb ac yn llwm pan welsom ni'r Prif Arolygydd Tom Mathias yn Y Gwyll yn rhedeg ar hyd lonydd a chaeau anial Ceredigion. Ond profiad tra wahanol oedd yn wynebu'r actor Richard Harrington wrth iddo ymgymryd â'i her ddiweddaraf.

Penderfynodd Richard gymryd rhan yn y Marathon des Sables gan redeg drwy anialwch y Sahara, am 156 milltir dros chwe diwrnod yn olynnol. Yn cadw cwmni iddo oedd ei gyfaill ym myd actio a rhedeg, Mark Lewis Jones. Ar ôl iddo gael cyfle i gael ei wynt ato fe holodd BBC Cymru Fyw Richard am ei brofiadau.

Beth oedd y peth gwaethaf am redeg 52 milltir mewn diwrnod mewn tymheredd o 52 celsius?

Image caption Richard yn gofalu am ei draed yn ystod y ras

"Yn gyffredinol, y peth gwaethaf am y ras oedd bod ni'n gorfod cerdded y rhan fwyaf o'r amser. Roedd hyn yn cael effaith od ar y ddau ohonom. Rhedwyr yw Mark a fi a ni wedi cymryd ran mewn nifer o ultra marathons felly doedd rhedeg y pellter ddim yn ein poeni ni... y gwres o'n ni'n poeni amdano fwyaf.

"Ond achos fod y tywod mor dwym mewn mannau a'r cerrig a'r tirwedd mor anwastad, roedd lot o'r ras yn walkers paradise, a hyn oedd yn achosi'r problemau mwyaf i ni.

"Chi'n defnyddio cyhyrau gwahanol os chi'n rhedeg a doedd y ddau ohonom ddim wedi arfer cerdded gymaint o bellter ac felly o'n ni'n cael blisters a phroblemau achos hynny.

"Peth arall hefyd yw pan chi'n rhedeg chi'n cael rhyw fath o limited air conditioning effect gyda'r gwynt sydd yn pasio, ond does dim gwynt pan chi'n cerdded, a mae hynny'n gwneud gwahaniaeth pan mae hi'n 50 gradd celsius!"

A'i problemau'r traed oedd yn achosi'r problemau gwaethaf felly?

"Dim really, yn amlwg y peth gwaethaf a mwyaf peryglus oedd y gwres. Pan ti'n rhedeg neu gerdded gymaint o filltiroedd mewn gwres mor wael ti'n colli dy peripheral vision rhywfaint a dyna'r peth mwyaf peryglus.

"Ar y pedwerydd diwrnod, y diwrnod hiraf [52 milltir] gwelodd y medics bod fi'n dechrau edrych bach yn spaced out a sylweddolon nhw nad o'n i wedi bwyta nag yfed dim ers ddwyawr - sydd yn amser hir yn y Sahara. Felly roedd rhaid i fi stopio hanner ffordd drwy'r dydd a stopio rasio a chymryd amser i gael rehydration pills a dŵr a bwyd.

Felly wnes di ddim gorffen y dydd?

Image caption Ffordd arall o gadw'n dwym yn Aberystwyth: Richard yn chwarae rhan Tom Mathias yn Y Gwyll

"O do, roedd rhaid gorffen, roedd rhaid gorffen pob dydd. Ond lle roedd Mark a fi'n rhedeg 50 milltir mewn rhyw 9 awr yn y wlad hyn ac yn bwriadu gorffen y diwrnod hir mewn 12 awr yn y Marathon des Sables, gymerodd hi 18 awr! A wedyn roedd rhaid codi'n gynnar y bore wedyn i rhedeg 26 milltir arall!"

Image copyright S4C
Image caption Fuasech chi yn medru rhedeg mewn tywydd crasboeth?

Felly beth wnaeth dy ysgogi i redeg y ras? Y sialens?

"Yn rhannol ie, ond hefyd i godi arian at ymchwil Leukemia, achos sydd yn agos iawn i mi am resymau personol ac achos rwy wir yn credu ynddo. Ynghanol yr amseroedd gwaethaf, pan oedd hi'n 50 gradd celsius ac oeddet ti'n ysu iddi ond i fod yn 40 gradd fel roedd hi yn ystod y diwrnod cyntaf, dyna beth oedd yn cadw ti fynd."

A nawr fod ti a Mark wedi llwyddo, a fyddech chi'n rhedeg y ras eto rhywbryd yn y dyfodol?

"Definite!"

Bydd cyfle i chi weld rhaglen ar y ras a phrofiadau Richard Harrington a Mark Lewis Jones ar S4C Mehefin 25 a 27 am 20:25 - Rich a Mark: Rhedeg y Sahara.

Cliciwch yma i weld oriel luniau o daith Richard Harrington a Mark Lewis Jones yn y Marathon des Sables

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.