Gofal maeth i fachgen naw oed yn 'anghyfreithlon'

Anglesey council headquarter, Llangefni
Image caption Penderfynodd barwnwr fod y cyngor wedi gweithredu yn anghyfreithlon

Mae mam yn mynd i gyfraith i gael iawndal gan gyngor sir wedi i farnwr ddweud fod awdurdod lleol wedi gweithredu'n anghyfreithlon wrth gadw mab naw oed mewn gofal maeth.

Fe gafodd y plentyn ei roi mewn gofal maeth gan Gyngor Sir Ynys Môn tra bod ei fam yn derbyn triniaeth seiciatryddol.

Ond pan gafodd hi ganiatad i ddychwelyd adre, fe wnaeth gweithwyr cymdeithasol wrthod hawl i'w phlentyn ddychwelyd.

Nawr mae'r fam a'i mab yn ôl gyda'i gilydd ar ôl i farnwr ddweud fod y cyngor wedi methu a dilyn canllawiau cyfreithiol.

Dydd Llun dywedodd Frances Jones, cyfreithiwr y teulu, fod y mab wedi dychwelyd at ei fam.

Iawndal

"Rwy'n falch o fod wedi chwarae rhan wrth sicrahu fod y plentyn wedi dychwelyd adref," meddai.

"Rydym nawr yn gwneud cais am iawndal."

Cafodd y gwrandawiad i'r achos ei gynnal rhai wythnosau yn ôl yr Uchel Lys a oedd yn eistedd yn Yr Wyddgrug.

Dywedodd y barnwr ei fod am i wersi gael eu dysgu, gan ddweud y dylid rhyddhau manylion o'r gwrandawiad.

Clywodd y llys i'r plentyn gael ei gymryd i'r ysbyty gyda niwmonia ym mis Mawrth y llynedd.

Roedd hyn tra bod y fam wedi treulio amser byr mewn ward seiciatryddol.

Gorchymyn

Pan gafodd y bachgen ei ryddhau o'r ysbyty cafodd ei roi mewn gofal maeth.

Fe wnaeth y gwasanaethau cymdeithasol wrthod cais gan y fam i'r mab gael dychwelyd adref.

Bu'r bachgen dan ofal maeth am bum wythnos.

Dywedodd y barnwr y dylai'r cyngor fod wedi gwneud cais am orchymyn gofal unwaith iddi ddod yn amlwg fod y fam am gael y plentyn yn ôl.

"Gan iddyn nhw fethu, roedd yn gweithredu i bob pwrpas, yn anghyfreithlon.

"I mi, mae'n ymddangos fod adran gwasanaethau cymdeithasol Ynys Môn wedi gweithredu y tu hwnt i reolaeth adran gyfreithiol yr awdurdod.

"Dyw gwasanaethau cymdeithasol ddim uwchlaw'r gyfraith, ac fel pawb arall mae'n rhaid iddyn nhw ufuddhau i'r gyfraith."

Dywedodd y barnwr fod angen i'r awdurdod gynnal arolwg brys o'i phrosesau mewnol.

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Sir Ynys Môn: "Oherwydd ystyriaethau cyfreithiol, nid ydym mewn safle i wneud unrhyw sylw ar y mater."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.