Safonau iaith Gymraeg i'w cyhoeddi ym mis Tachwedd

Carwyn Jones
Image caption Dywedodd Carwyn Jones y bydd y safonau iaith yn cael eu cyhoeddi yn ddiweddarach eleni

Mae llywodraeth Cymru wedi dweud y bydd rheoliadau drafft ar gyfer safonau'r iaith Gymraeg yn cael eu cyhoeddi erbyn mis Tachwedd.

Bydd y rheoliadau yn golygu bod rhaid i'r sefydliadau neu gwmnïau dan sylw ddarparu gwasanaethau Cymraeg.

Cafodd safonau eu cynnig gan Gomisiynydd y Gymraeg yn 2012 yn dilyn ymchwiliad, ond fe benderfynodd y gweinidog oedd a chyfrifoldeb ar y pryd, Leighton Andrews i'w gwrthod nhw.

Cafodd safonau newydd eu cyhoeddi gan Carwyn Jones yn gynharach eleni.

Tair rhan

Bydd y rheoliadau wedi eu rhannu i dair rhan, gyda phob un yn effeithio ar wahanol fathau o sefydliadau, unigolion a chwmnïau.

Bydd fersiwn ddrafft o ran gyntaf y rheoliadau, fydd yn effeithio ar weinidogion y llywodraeth, awdurdodau lleol a pharciau cenedlaethol, yn cael ei gyhoeddi ym mis Tachwedd eleni.

Yn dilyn eu cyhoeddiad, bydd cyfnod ymgynghori o bedair wythnos yn dechrau.

Mewn datganiad ddydd Gwener, dywedodd Carwyn Jones y byddai pleidlais i gymeradwyo'r rheoliadau yn digwydd yn y Senedd ym mis Mawrth 2015.

Hefyd ym mis Tachwedd 2014, bydd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws yn dechrau ar y gwaith o ymchwilio i safonau ar gyfer yr ail gylch o sefydliadau a chwmnïau.

Bydd y cylch yma yn cynnwys adrannau'r llywodraeth, byrddau iechyd a Chyfoeth Naturiol Cymru.

Bydd hi'n adrodd yn ôl ym mis Mai 2015 a dywedodd y llywodraeth y bydd rheoliadau drafft erbyn mis Hydref 2015.

Ni roddodd y llywodraeth amserlen ar gyfer safonau iaith i'r drydydd cylch o sefydliadau.

Ymateb

Mae Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws wedi croesawu cyhoeddiad y llywodraeth.

Dywedodd: "Credaf ei bod hi'n bwysig bod gan bobl y cyfle i ddweud wrth y Llywodraeth beth yw eu gofynion pan mae'n dod i ddefnyddio'r Gymraeg ar draws Cymru gyfan.

"Rwy'n falch bod y Llywodraeth nawr am roi cyfle i'r cyhoedd a sefydliadau gael dweud eu barn, cyn i'r safonau cael statws statudol."

Ond mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi beirniadu'r hyn maen nhw'n ei ddisgrifio fel "oedi pellach".

Dywedodd Cadeirydd y sefydliad, Robin Farrar: "Er nad yw'n ddymunol bod y Llywodraeth wedi achosi rhagor o oedi ar y safonau iaith, mae'n galonogol eu bod yn fodlon gwrando ar y mudiadau sydd wedi galw am newidiadau sylfaenol iddyn nhw.

"Rydyn ni'n disgwyl i Carwyn Jones gadw at ei air i wrando ac i weithredu'r newidiadau er mwyn datrys y gwendidau sylfaenol yn ei safonau drafft.

"Mae cannoedd o'n haelodau wedi pwyso ar y Llywodraeth i sicrhau bod pobl yn cael hawliau clir, yn hytrach na rheoliadau sydd ond yn hwylus i gyrff a chwmnïau."

Straeon perthnasol