Rhybudd am brinder gwelyau gofal dwys yng Nghymru

Ward ysbyty Image copyright SPL
Image caption Mae gwelyau dwys yn cael eu rhoi i gleifion sydd â'u bywydau mewn perygl

Mae gan ysbytai Cymru lai o welyau i gleifion sy'n ddifrifol wael nag unrhyw wlad arall yn Ewrop.

Mae adroddiad i Lywodraeth Cymru hefyd yn dweud bod camddefnydd o'r gwelyau wedi cyfrannu tuag at ganslo llawdriniaethau.

Mae'r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford wedi cyhoeddi y bydd byrddau iechyd yn gweithredu i geisio cynyddu nifer y gwelyau sydd ar gael drwy fynd i'r afael â'r oedi sydd yna wrth drosglwyddo gofal rhwng unedau.

Roedd gan Gymru 3.2 gwely gofal dwys fesul 100,000 o bobl - hyn o'i gymharu â phedwar yn Lloegr, a'r cyfartaledd Ewropeaidd o 11.

Yn ôl gweinidogion, byddai modd cael rhagor o welyau trwy ddefnyddio adnoddau'n well.

Nod yr adroddiad yw rhoi darlun o berfformiad y gwasanaeth iechyd ar draws Cymru, a thynnu sylw at yr hyn sydd angen i fyrddau iechyd ei wneud i wella gofal i gleifion.

Casgliadau

Mewn rhai achosion does dim gwely gofal dwys ar gael am ei bod yn cymryd "nifer o oriau" i symud claf blaenorol o'r gwely, yn ôl yr adroddiad.

Mae hefyd yn nodi:

  • Bod gwelyau weithiau ar gael ond nad oes staff i'w rheoli;
  • Bod angen 73 o welyau nawr, gan godi i gyfanswm o 295 gwely ychwanegol ymhen 10 mlynedd, gyda disgwyl i'r galw am ofal dwys gynyddu;
  • Bod nifer y gwelyau gofal dwys wedi gostwng o bedwar ers 1999, gyda'r rhan fwya' o unedau yn rheolaidd yn fwy na thri chwarter llawn, gan fynd dros yr hyn sy'n cael ei argymell.

Ond mae'r adroddiad yn nodi ei bod yn annhebygol y bydd y problemau'n cael eu datrys trwy ddarparu mwy o welyau yn unig, a bod angen sicrhau bod gwelyau sydd yno'n barod yn cael eu defnyddio'n effeithiol.

'Defnydd gorau posib'

Dywedodd y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford: "Mae'n rhaid i ni wneud y defnydd gorau posib o'r adnoddau sydd gennym ac mae'n rhaid mynd i'r afael yn syth â defnydd aneffeithiol o welyau gofal dwys.

"Fe ddylai bob bwrdd iechyd yng Nghymru fod â chynllun i daclo oedi wrth drosglwyddo cleifion, a bydd angen iddynt wella ar hyn yn raddol.

"Mae gwelyau gofal dwys Cymru wedi'u dosbarthu rhwng nifer o ysbytai ond mae 'na gonsensws cynyddol ymhlith clinigwyr y byddai'n well canolbwyntio ar lai o safleoedd."

'Ers degawd'

Ond dywedodd arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig, Kirsty Williams, bod sylwadau Mr Drakeford yn peri pryder iddi.

"Rwy'n poeni'n arw am ymateb y gweinidog i'r adroddiad, sydd ddim yn ymrwymo o gwbl i gynyddu nifer y gwelyau, dim ond defnyddio'r gwelyau sydd yno'n barod," meddai.

"Wrth i'r galw am ofal dwys gynyddu pob blwyddyn, mae'n rhaid i Lafur roi'r gorau i anwybyddu'r broblem a delio gyda mater sydd wedi bodoli o fewn y gwasanaeth iechyd ers dros ddegawd."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.