Fferm solar i Benrhyn Gŵyr?

Paneli solar
Image caption Mi fyddai modd i ddefaid bori o amgylch ac o dan y paneli solar, yn ôl y datblygwyr

Mae grŵp cymunedol yn ceisio sicrhau hawl i adeiladu parc solar newydd ym Mhenrhyn Gŵyr.

Gobaith cwmni Cymuned Gydweithiol Pŵer Gŵyr yw adeiladu'r datblygiad pum acer ar safle i'r gogledd o Lanilltud Gŵyr.

Maen nhw'n dweud y byddai'n cynhyrchu digon o egni i gyflenwi 300 o dai â thrydan bob blwyddyn.

Mi fyddai'r parc yn cynnwys 400 o baneli solar ac mae swyddogion cynllunio wedi argymell cymeradwyo'r cynllun.

Ond nid pawb sydd o blaid - mae 27 wedi cyflwyno'u gwrthwynebiad.

'Gemau mewn coron'

Un o'r rhain yw Cymdeithas Gŵyr sydd yn pryderu ar yr effaith a fyddai'n ei gael ar yr ardal o harddwch naturiol.

Maen nhw wedi dweud mewn llythyr fod Gŵyr "wedi wynebu llawer o fygythiadau dros y 66 mlynedd ddiwethaf ac rydym yn ystyried y cais hwn i fod â'r potensial i niweidio'r tirlun".

Ychwanegai: "Gŵyr, a'r ardal o harddwch naturiol eithriadol, yw'r gemau yng nghoron Abertawe ac rydym yn ymbil arnoch i wrthod y cais gan aral polisïau rhag cael eu cam-drin i adael datblygiad nad oes lle iddo o fewn yr ardal o harddwch naturiol eithriadol cyntaf i gael ei greu."

Mae'r cwmni sy'n gyfrifol am y cynllun yn dweud mai dim ond traean o'r safle 15 acer sydd wedi ei glustnodi ar gyfer y datblygiad fyddai'n cael ei ddefnyddio ar gyfer cynhyrchu egni.

'Ffrwythau a llysiau'

Dywedodd y cyfarwyddwr Ant Flanagan: "Ar hyn o bryd mae grŵp cymunedol gyda 17 o aelodau sydd wedi magu 34 o ddefaid, wedi plannu 100 o goed ffrwythau a brwyni yn ogystal â 1,670 o goed.

"Mi fydd y fenter amaethyddol gymunedol yn darparu ffrwythau a llysiau yn wythnosol i ryw 40 o deuluoedd.

"Mi fydd datblygu'r fferm solar ar y safle yma, a chreu arian yn sgil hynny, yn hwb ar gyfer ehangu a datblygu'r prosiectau amaethyddol yma."

Bydd pwyllgor cynllunio'r cyngor yn ystyried y cais ddydd Mawrth.

Parciau lu

Mae sawl parc solar wedi ei gymeradwyo yng Nghymru yn ddiweddar, yn rhannol o ganlyniad i gymhorthdaliadau gan Lywodraeth y DU.

Mae cynllun am 180,000 o baneli wedi ei gymeradwyo gan gynghorwyr Sir Fflint tra bod safle ar Ynys Môn eisoes wedi dechrau cynhyrchu trydan.

Cafodd 46,000 o baneli eu cymeradwyo ar gyfer datblygiad yng Nghwmafan ger Port Talbot.

Mae cynlluniau hefyd ar y gweill i adeiladu rhai ym Mhen Llŷn, Pen-y-bont ar Ogwr, Sir Gâr a Sir Benfro.