BBC Cymru Fyw

Cip ar yr ymgyrch Na yn yr Alban

Bethan Lewis
Gohebydd gwleidyddol BBC Cymru

Published
image copyrightPA
image captionY cyn ganghellor Alistair Darling sydd wedi arwain yr ymgyrch Na

Fe ddechreuon nhw ymhell ar y blaen ond, dros yr wythnosau diwethaf, mae'r arolygon barn wedi closio'n ddramatig a chwestiynau wedi codi am yr ymgyrch Na.

Roedd hi'n ymddangos bod gan Better Together fanteision amlwg - cefnogaeth y prif bleidiau Prydeinig, a'r dasg o amddiffyn y statws quo, yn hytrach na gorfod dwyn perswâd ar bobl i gamu i sefyllfa anghyfarwydd ac ansicr.

Ond wythnos a hanner yn ôl fe wnaeth un arolwg barn awgrymu bod Ie ar y blaen a hynny'n siglo'r sefydliad gwleidyddol i'w seiliau.

Daeth arweinwyr y pleidiau yn San Steffan i'r Alban i geisio achub yr Undeb ac roedd 'na apêl emosiynol gan y Prif Weinidog David Cameron.

O'r galon, ond yn rhy hwyr o bosib i ateb y feirniadaeth bod yr ymgyrch Na wedi methu cipio'r dychymyg.

Rhy negyddol?

Daeth cyhuddiadau cyson bod Better Together yn rhy negyddol. Ond i raddau mae hynny'n sgil effaith anochel o geisio annog pobl i ddweud 'Na'.

A gyda sawl plaid yn cyfrannu, mae hi weithiau wedi bod yn anodd cyfleu undod pwrpas.

A beth am arweinwyr yr ymgyrch? Yn Alex Salmond mae gan yr ymgyrch Ie arweinydd sy'n wleidydd craff, adnabyddus ac, yn ôl rhai, carismatig.

Fe amlygodd y dadleuon teledu rhwng y ddau nad oedd gan Alistair Darling, y cyn Ganghellor Llafur ac arweinydd ymgyrch Better Together, yr un sgiliau cyfathrebu.

Amlygu gwendidau?

Ond eu gobaith yw ei fod wedi llwyddo i amlygu gwendidau'r ymgyrch Ie ar yr economi ac yn apelio at y rheiny sydd ddim mor hoff o steil gwleidyddol Alex Salmond.

Fel peiriant ymgyrchu modern, y farn ymhlith y sylwebyddion yw bod yr ymgyrch Ie wedi bod yn dipyn mwy effeithiol, yn enwedig ar wefannau cymdeithasol ac wrth dargedu cefnogwyr posib.

Ond, yn y pendraw, mae'n anodd mesur dylanwad y dulliau ymgyrchu.

Ydy'r ymgyrch Na wedi gwneud digon i gynnig gweledigaeth bositif o'r Alban fel rhan o'r Undeb, yn ogystal â rhybuddio am effeithiau andwyol annibyniaeth?

Fydd hynny ddim yn glir nes bore Gwener.

Mae James Williams wedi bod yn bwrw golwg dros yr ymgyrch Ie