Cymru: Iaith, Tirlun a Hanes

Carys Howell

Wedi iddi dreulio chwe blynedd ar bwyllgor Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, mae Carys Howell yn paratoi i adael y swydd fis Medi 2015. Mewn blog i BBC Cymru Fyw, mae'r ymgynghorydd marchnata yn edrych yn ôl ar uchafbwyntiau ei chyfnod yn y rôl:

Treftadaeth gyfoethog

Yr hyn wnaeth fy atynnu'n wreiddiol at y rôl fel aelod o'r Pwyllgor oedd y ffaith bod Cronfa Dreftadaeth y Loteri (CDL) yn edrych ar dreftadaeth yn ei gyfanrwydd.

Mae'n cynnwys tirluniau, pobl, iaith ac mae'n cwmpasu Cymru gyfan.

Roedd o'n gyfle gwych i wneud gwahaniaeth go iawn i amddiffyn treftadaeth Cymru yn ei holl ffurfiau.

Wrth edrych ar ffurflenni rheiny sy'n ceisio am grantiau, fe fydda'i bob amser yn ystyried sut fydd y prosiect o fudd i bobl; sut bydd y prosiect yn gwella bywydau a chymunedau ledled Cymru.

Tir a môr

Mae gofalu am dreftadaeth leol yn hollbwysig i mi. Yn arbennig, dw i'n awyddus dros ben i sicrhau bod adeiladau'n cael eu defnyddio a bod pobl yn gallu eu gwneud yn gynaliadwy yn y dyfodol.

Mae prosiectau sy'n canolbwyntio ar dir a môr Cymru bob tro yn ddeiniadol.

Prosiect Treftadaeth Nant Gwrtheyrn ydy un o'r rhai sydd wedi aros yn y cof.

Roedd yn dod â phob dim ynghyd - y Gymraeg; treftadaeth adeiledig; treftadaeth naturiol - ac mewn lleoliad anhygoel.

Image caption Roedd cael gweithio ar broseict Nant Gwrtheyrn ymysg uchafbwyntiau Carys

Sgiliau

Fues i mewn priodas yno'n ddiweddar ac yr hyn wnaeth fy nharo i oedd bod cefnogaeth CDL ar gyfer y ganolfan yma wedi sicrhau ei fod bellach yn gwbl hyfyw a chynaliadwy.

Fel rhywun sy'n angerddol am addysg ac hyfforddiant, mae'r ffocws sy'n cael ei osod ar arian ar gyfer sgiliau gan CDL wedi ennyn fy niddordeb erioed.

Fy nghyfrifoldeb cyntaf fel aelod o'r pwyllgor oedd cyflwyno gwobrau i brentisiaid treftadaeth o bob cwr o Gymru. Roedden nhw wedi magu gwybodaeth a dealltwriaeth ac yn gallu llenwi gofod lle'r oedd wir angen sgiliau arbenigol.

Mae cyfarfod pobl ifanc, brwdfrydig sydd â diddordeb yn eu treftadaeth yn rhoi gymaint o foddhad.

Creu argraff

Yn bwysicaf i mi, mae cofio pwysigrwydd pobl yn allweddol - sut fydd y grantiau rydym yn darparu yn creu argraff.

Roedd hyn yn hynod amlwg i mi pan oedden ni'n ystyried prosiect Clywed y Cyn-Cuddiedig gan Mencap Cymru - oedd yn rhoi llais i'r rheiny oedd wedi byw yn rhai o sefydliadau hirdymor Cymru.

Fe fydd y prosiect yma yn caniatáu i'r amgueddfa anabledd dysgu cyntaf yn y byd cael ei sefydlu yma yng Nghymru.

Roedd chwarae rhan yng ngwireddiad y prosiect yma'n eithriadol o werthfawr i mi.

Image copyright Arall
Image caption Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn. Un o'r prosiectau i elwa o nawdd Cronfa Dreftadaeth y Loteri

Gwerth chweil

Yr hyn sy'n wych am broses cymeradwyo CDL a'r Pwyllgor ydi'r gonestrwydd a'r didwylledd o amgylch y bwrdd ynghyd â chefnogaeth anhygoel y staff sy'n gweithio gyda nhw.

Maen nhw i gyd mor frwdfrydig am eu prosiectau.

Fe fyddai'n hynod drist i adael y flwyddyn nesaf.

Fe fyddwn i'n aros am byth pe byddai'n bosib - mae o wedi bod yn un o'r cyfleoedd mwyaf gwerth chweil i mi ei gael yn fy mywyd.

Image caption Rhoddodd CDL £11.8m o nawdd i Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan yn 2012

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.