Cwest: Angen rhoi gwybodaeth am gyffur i berthnasau

Delw cyfiawnder

Bydd crwner yn chwilio am sicrwydd y bydd gwybodaeth angenrheidiol am gyffur sy'n cael ei roi i gleifion seiciatrig yn cael ei basio ymlaen i'w perthnasau a bod sgil effeithiau'r cyffur yn cael eu monitro.

Bydd John Gittins, Crwner Dwyrain a Chanol Gogledd Cymru, yn cymryd y camau hyn yn dilyn marwolaeth dyn o Benarlâg oedd dan ofal tîm iechyd meddwl Sir y Fflint.

Ond dywedodd Mr Gittins wrth deulu Christopher Davies, 34 oed, bod ganddo achosion eraill sydd eto i'w clywed sy'n ymwneud â'r defnydd o'r cyffur clozapine, oedd Mr Davies yn derbyn ar bresgripsiwn ar gyfer sgitsoffrenia.

Bu farw Mr Davies, oedd yn byw gyda'i rieni ym Mhenarlâg, ar 5 Chwefror.

Monitro'n ofalus

Dywedodd ei dad, William Davies, wrth y gwrandawiad yn Rhuthun bod ei fab wedi derbyn diagnosis o sgitsoffrenia tua saith mlynedd yn ôl ac roedd ei feddyginiaeth yn cael ei fonitro'n ofalus gan y tîm iechyd meddwl ers hynny.

Roedd yn cael profion gwaed pob mis ac yn cymryd ei feddyginiaeth ar amser penodol pob dydd.

Dywedodd Mr Davies bod Christopher wedi mynd i'w gragen, ond cyn ei farwolaeth roedd yn fwy positif ac yn gweithio gyda chwmni Double Click, sy'n cael ei redeg gan y tîm iechyd meddwl.

Roedd Christopher yn ysmygu, ond wedi lleihau'r arfer, ac roedd o hefyd yn yfed llawer o ddiodydd carbonedig.

'Dim rhybudd'

Darganfyddodd archwiliad post mortem gan y patholegydd Dr Pauline Dowling bod y farwolaeth wedi ei hachosi gan wenwyno clozapine, roedd dros saith gwaith lefel gwenwynig o'r cyffur yng nghorff Mr Davies.

Ond dywedodd y crwner ei fod yn ymwybodol y gallai lefelau'r cyffur fod wedi newid yn dilyn y farwolaeth, ond y gallai hefyd fod wedi cael ei heffeithio gan leihad mewn ysmygu a gan yfed diodydd carbonedig.

Dywedodd William Davies: "Cawsom ni rybudd clir iawn am beryglon peidio â chymryd y tabledi ond chawsom ni ddim rhybudd am effaith lleihau ysmygu neu gaffein."

Dywedodd wrth y crwner bod y monitro misol yn gwirio gwaed ei fab, ond nid y lefelau clozapine.

Wrth ymateb i gwestiwn gan y crwner yn gofyn a oedd yn teimlo bod y ddau fater yma wedi chwarae rhan sylweddol ym marwolaeth ei fab, dywedodd Mr Davies: "Oedd."

Atal mwy o farwolaethau

Dywedodd Mr Gittins mai yng ngoleuni pryderon y teulu a'r ffaith y bydd yn cynnal cwestau eraill yn ymwneud â'r defnydd o clozapine, bydd yn darparu adroddiad Rheol 28 dan ei ddyletswydd i atal mwy o farwolaethau.

Gan gofnodi casgliad o farwolaeth drwy wenwyno clozapine, dywedodd y byddai'n ysgrifennu at dîm iechyd meddwl Cyngor Sir y Fflint yn gofyn am sicrwydd y bydd effeithiau lleihau ysmygu ac yfed diodydd carbonedig yn cael eu monitro, a bydd yr wybodaeth honno'n cael ei "basio ymlaen".

Dywedodd Mr Davies ei fod ar ddeall y bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, drwy'r tîm iechyd meddwl, yn cynnal ymchwiliad i'r mater.

Yn dilyn y gwrandawiad, dywedodd Mr Davies: "Rydym yn gobeithio y bydd camau'n cael eu cymryd i atal unrhyw un arall rhag marw yn yr un ffordd."