Canlyniadau archwiliadau ysbytai wedi adroddiad damniol

Ysbyty Tywysoges Cymru Image copyright Mick Lobb
Image caption Ysbyty Tywysoges Cymru oedd un o'r rhai dan sylw yn adroddiad Ymddiried Mewn Gofal

Mae casgliadau cyfres o archwiliadau dirybudd yn 20 o ysbytai Cymru, a gomisiynwyd wedi adroddiad damniol o ofal pobl hŷn, yn cael eu cyhoeddi ddydd Iau.

Y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford oedd wedi gorchymyn yr archwiliadau wedi'r adroddiad Ymddiried Mewn Gofal, oedd yn tynnu sylw at fethiannau mewn ysbytai yn ne Cymru, oedd dan ofal Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg.

Roedd yr archwiliadau'n edrych ar ddosbarthiad meddyginiaeth, sicrhau bod cleifion yn cael digon o hylif, y defnydd o gyffuriau i helpu cleifion i gysgu, a gofal dal dŵr.

Mae timau o arbenigwyr annibynnol wedi ymweld â 70 o wardiau i gyd.

Gallwch ddarllen am y digwyddiadau arweiniodd at gyhoeddi'r casgliadau yma.

Esgeulustod

Dau o'r ysbytai oedd yn cael y prif sylw - sef Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont ar Ogwr ac Ysbyty Castell-nedd Port Talbot - yn dilyn ymchwiliad gan BBC Cymru i honiadau o esgeulustod ym mis Gorffennaf 2013.

Roedd hynny'n ymwneud â Lilian Williams, 82, a'i thri arhosiad yn yr ysbyty cyn ei marwolaeth.

Image caption Fe wnaeth teulu Lilian Williams godi pryderon am ei gofal ar sawl achos

Roedd Mrs Williams yn glaf yn y ddau ysbyty rhwng mis Awst 2010 a mis Tachwedd 2012, pryd fu hi farw.

Fe wnaeth ei theulu gwyno ar ôl ei harhosiad cynta', gan ddweud nad oedd Mrs Williams wedi cael unrhyw beth i'w yfed na'i fwyta am ddyddiau a bod ei chyflwr wedi gwaethygu.

Roedd ganddyn nhw bryderon tebyg ddwy flynedd yn ddiweddarach, pan aeth hi'n ôl i'r ysbyty, gan godi pryderon am y gofal. Daeth rhagor o bryderon i'r amlwg yn ystod trydydd ymweliad yn ddiweddarach y flwyddyn honno.

Arestio nyrsys

Cafodd tair nyrs o Ysbyty Tywysoges Cymru eu harestio yn haf 2013 ar amheuaeth o ffugio cofnodion cleifion, "gan arwain at esgeulustod".

Ym mis Tachwedd 2013, cyhoeddodd Mark Drakeford y byddai archwiliad i safonau nyrsio yn yr ysbytai oedd dan sylw, dan arweiniad yr Athro June Andrews.

Daeth yr adroddiad yna, Ymddiried Mewn Gofal - gafodd ei gyhoeddi ym mis Mai 2014 - i'r canlyniad bod cyfres o fethiannau.

Image caption Ymddiheurodd Mark Drakeford am y methiannau yn ysbytai Cymru

Roedd yr adroddiad yn disgrifio "teimlad o anobaith" yn y gofal i bobl hŷn, ymddygiad proffesiynol gwael a diffyg staff gyda'r cymwysterau, addysg na chymhelliant digonol.

Fe wnaeth y bwrdd iechyd ymddiheuro, gan ddweud bod achos Mrs Williams yn "gwbl annerbyniol", ac ymddiheurodd y gweinidog iechyd i'r rhai hynny oedd wedi cael eu heffeithio.

Ychwanegodd Mr Drakeford y byddai archwiliadau dirybudd mewn ysbytai ar draws Cymru, yn canolbwyntio ar bedwar maes: dosbarthiad meddyginiaeth, hydradiad, defnydd o dawelyddion gyda'r nos a gofal dal dŵr.

Erbyn mis Gorffennaf eleni, roedd cyfanswm o 15 nyrs o Abertawe Bro Morgannwg wedi eu gwahardd. Mae pump wedi eu cyhuddo ac wedi ymddangos mewn llys, gydag un, Rebecca Jones, 30, o Ben-y-bont ar Ogwr, wedi cyfaddef ffugio cofnodion lefelau siwgr gwaed.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.