Pryder am ddiffyg Cymraeg ar wasanaethau radio digidol

Radio Digidol

Mae 'na bryder am effaith newidiadau i ddarpariaeth radio ddigidol yng ngogledd Cymru ar wasanaethau yn y Gymraeg.

O fewn tair wythnos bydd gwrandawyr yng Ngwynedd a Môn yn gallu derbyn pum gwasanaeth radio ddigidol am y tro cyntaf, gan gynnwys Radio Cymru a Radio Wales.

Ond dim ond awr o raglenni Cymraeg fydd yn cael eu darlledu ar orsaf Capital yng Ngwynedd a Môn.

Mae Cymdeithas yr Iaith yn dweud eu bod yn "siomedig iawn" gyda'r newid, ond mae Ofcom yn dweud bod lle i ehangu'r gwasanaethau.

Angen datganoli?

Bydd y newid yn golygu y gall wrandawyr glywed BBC Radio Cymru a Radio Wales yn ogystal â Capital Gogledd Cymru, Smooth Radio a Nation.

Er bod modd i wrandawyr glywed rhaglenni Cymraeg drwy'r dydd ar radio FM, ni fydd y fersiwn ddwyieithog o Capital sydd i'w glywed ar hyn o bryd ar 103FM i'w glywed yn ddigidol.

Mae Cymdeithas yr Iaith yn dweud eu bod yn siomedig iawn gyda'r newid.

Yn ôl Cen Llwyd o'r gymdeithas: "Y brif broblem wrth gwrs yw bod angen i ddarlledu gael ei ddatganoli ac wedyn gall Ofcom osod trefn llawer cryfach o ran gosod amodau iaith ar drwyddedau, a dwi'n credu yna mae gwreiddyn yr holl fater a chyn bo hynny yn digwydd mae dwylo pawb yng Nghymru wedi eu clymu."

Ychwanegodd bod pobl yn edrych ymlaen at y gwasanaethau newydd, ond eu bod am "siomi" oherwydd y diffyg Cymraeg.

"Mae angen ymgyrchu, mae angen pwyso, ac mae angen gosod canllawiau llawer tynnach fel bod hyn ddim yn digwydd o gwbl."

Llai o Gymraeg

Ofcom yw'r corff sy'n goruchwylio'r diwydiant darlledu, a dywedodd eu Cyfarwyddwr yng Nghymru, Rhodri Williams:

"Mae'n newyddion da o ran bydd yr amlblecs newydd yn dod a Radio Cymru a Radio Wales ar donfeddi digidol i ogledd orllewin Cymru am y tro cynta'.

"Ond bydd e ddim, ar hyn o bryd o leia', yn dod a gwasanaeth fel yr hyn oedd yn cael ei gyfeirio ato fel Champion FM, sydd nawr yn cael ei alw yn Capital yr un peth a'r gwasanaethau Capital eraill.

"Ond wrth gwrs mae'r un yng ngogledd orllewin Cymru yn darlledu rhyw dair awr a hanner o Gymraeg yn ddyddiol, a bydd hynny ddim i'w glywed ar donfeddi digidol o leiaf pan fydd yr amlblecs newydd yn lawnsio ym mis Rhagfyr."

Ychwanegodd nad oedd modd i Ofcom newid y sefyllfa gan eu bod wedi rhwystro gan ddeddfwriaeth, ac mai "mater masnachol" yw hwn ar ddiwedd y dydd.

Er hynny, dywedodd bod lle i ehangu ar wasanaethau.

"Hwn yw'r arlwy cychwynnol os liciwch chi. Mae'n debyg iawn y bydd hynny yn newid dros amser a falle bydd y gwasanaeth Cymraeg yn cael ei adio yn y dyfodol."

Dywedodd Capital FM: Rydym ni'n parhau i fod yn gwbl ymroddedig i ddarlledu'n Gymraeg ar draws Gogledd Cymru. Yn ein lansiad o wasanaeth radio ddigidol newydd, rydym ni wedi penderfynu darlledu Capital Gogledd Cymru - gwasanaeth sy'n cynnig darpariaeth cwbl Gymraeg.

Mae gorsaf Capital Cymru'n parhau i fod ar gael ar FM gan ddarlledu gwasanaeth dwyieithog gan gynnwys 10 awr y dydd yn ystod yr wythnos yn Gymraeg ac nid y tair awr a hanner sy'n cael ei adrodd."