BBC Cymru Fyw

George Osborne i wneud Datganiad yr Hydref

Gan Elliw Gwawr
Gohebydd BBC Cymru

Published

Am 12.30 ddydd Mercher fe fydd George Osborne yn codi ar ei draed yn Nhŷ'r Cyffredin er mwyn cyhoeddi ei ddatganiad Hydref olaf yn y Senedd hon.

Cyfle delfrydol i'r Ceidwadwyr droi'r ddadl wleidyddol yn ôl at yr economi, pwnc fydd yn ganolog i'w hymgyrch etholiadol.

Yn ddelfrydol, gyda'r Nadolig yn agosáu ac etholiad ymhen 5 mis byddai'r Canghellor yn tynnu ychydig o anrhegion i'r etholwyr allan o'i sach - neu focs coch.

Ac fe fydd yna rywfaint o newyddion da ar yr economi, gyda chyhoeddiad gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol - sef corff sy'n asesu sefyllfa economaidd Prydain bod twf i fyny o 2.7% i 3%.

Fe fydd rhagolygon treth Cymru hefyd yn cael eu cyhoeddi am y tro cyntaf, gan gynnwys treth incwm, treth stamp ar dir a threth tirlenwi - trethi fydd yn cael eu datganoli.

Mae disgwyl i'r rhagolygon, a'r hyn y maen nhw'n ei awgrymu am gryfder economi Cymru a faint o arian fydd yn dod i Gymru, gael eu trafod gan wleidyddion wrth symud at y cyfnod nesaf o ddatganoli.

Ond er gwaetha'r ffaith bod economi Prydain yn tyfu yn gyflymach nag unrhyw wlad arall yn yr G7, mae sach ariannol George Osborne yn wag, a hynny oherwydd bod disgwyl i'r diffyg, sef y gwahaniaeth rhwng faint rydyn ni`n ei wario a faint rydyn ni`n casglu mewn trethi, fod tua £9bn yn uwch na'r disgwyl.

Does ganddo felly ddim cymaint i`w wario, ac mae hefyd yn golygu y bydd y toriadau mewn gwariant cyhoeddus yn parhau ymhell i mewn i'r Senedd nesaf.

Felly mae'r gwaethaf eto i ddod, ond glywch chi mo George Osborne yn gweiddi am hynny yn ei ddatganiad. Nid dyna'r neges o ewyllys da mae'r canghellor eisiau i'r etholwyr ei chlywed cyn y Nadolig, a dyw o ddim eisiau dychryn yr etholwyr yn ormodol cyn yr etholiad.

Amser am newid?

Ac felly cyn y newyddion drwg da ni wedi gweld cyfres o gyhoeddiadau yn y dyddiau diwethaf ynglŷn â ffyrdd newydd, prosiectau ynni mawr ac arian i'r gwasanaeth iechyd.

Ar yr olwg gyntaf mae'n edrych fel bod yna ddigon o arian ym mhot y canghellor, ond mewn gwirionedd ail adrodd hen gyhoeddiadau mae o a phrin iawn yw'r arian newydd.

Mae'r blaid Lafur yn dweud bod hyn oll yn brawf nad yw cynllun economaidd y canghellor wedi gweithio ac yn pwysleisio bod rhaid cynyddu cyflogau a safonau byw pobl os yw'r diffyg yn mynd i leihau.

Bydd y canghellor yn gobeithio perswadio'r etholwyr bod ei gynllun yn gweithio, ond gyda gwaith eto i'w wneud na ddylen nhw ystyried newid llywodraeth eto. Y peryg yw wrth gwrs bod ei fethiant i gael gwared a'r diffyg o fewn y senedd hon fel ag yr addawodd, yn golygu y bydd rhai etholwyr yn ystyried ei bod hi'n amser i roi cyfle nawr i'r blaid Lafur.

Y gwirionedd yw, y bydd pwy bynnag sydd mewn grym fis Mai nesaf yn gorfod gwneud penderfyniadau anodd iawn am doriadau cyhoeddus. Ac ar hyn o bryd does yna'r un blaid yn bod yn hollol onest ynglŷn â ble yn union y bydd yr esgid yn gwasgu.

Straeon perthnasol

  • Ysgrifennydd Cymru yn rhoi cefnogaeth frwd i lagŵn