Pryder Carwyn am addysg ac iechyd

Carwyn Jones Image copyright BBC news grab

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud nad yw'n gwybod beth fydd cyflwr gwasanaethau iechyd ac addysg Cymru yn 2020 os fydd y Ceidwadwyr yn ennill yr Etholiad Cyffredinol.

Mewn cyfweliad i nodi union bum mlynedd ers dod yn brif weinidog, honnodd bod y cyhoedd yn derbyn nad yw gweinidogion yn medru gwneud gwyrthiau mewn perthynas â'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.

Wrth drafod llymder, dywedodd: "O edrych ar gynlluniau'r Torïaid, rydym yn mynd i gael mwy o hyn tan 2020.

"Dydw i ddim yn gwybod beth fydd cyflwr y GIG yng Nghymru erbyn 2020 na gwasanaethau addysg os fyddwn ni'n gweld y lefel yna o doriadau.

"Dydyn ni ddim yn mynd i allu gwneud yr hyn y mae pawb am i ni wneud, felly rwy'n gobeithio y bydd newid neu o leiaf gobaith yn 2015."

'Cadw addewidion'

Wrth drafod y GIG, ychwanegodd: "Os ydych chi'n onest gyda phobl ac yn dweud 'edrychwch, mae yna broblemau mewn rhannau o'r GIG a dyw'r arian ddim yna fel oedd e rhyw bum, chwe blynedd yn ôl', maen nhw'n derbyn hynna.

"Maen nhw'n gwybod na allwn ni wneud gwyrthiau.

"Ond yr hyn yr y'n ni'n ddweud yw ein bod ni wedi blaenoriaethu'r rhannau hynny yr ydym yn credu sy'n bwysig, ac wrth gwrs, rydym wedi cadw'n haddewidion ar iechyd a materion eraill.

"Gall neb ddweud os ydyn nhw'n edrych ar ein maniffesto yn 2011 nad ydyn ni wedi cadw'n haddewidion boed hynny ym maes iechyd neu faes arall."

Gofynwyd i Mr Jones ymateb i benderfyniad Llafur yn San Steffan i greu cronfa gyffuriau canser pe baen nhw'n ennill yr Etholiad Cyffredinol. Atebodd:

"Ni fydden i'n gwneud hynny. Mae'n fater iddyn nhw."

'Pethau sylfaenol'

Roedd Mr Jones hefyd yn amddiffyn y sylw a roddodd i faterion cyfansoddiadol dros y misoedd diwethaf, ac os oedd hynny'n bwysig i etholwyr.

"Rydych chi'n iawn i ddweud bod pobl ddim yn gofyn i mi beth yw fy marn ar y model o bwerau wedi'u cadw.

"Ond maen nhw'n dweud wrthyf fod angen i Gymru fod yn gyfartal â'r Alban - rwy'n cael hynny, ac maen nhw'n dweud bod Cymru yn cael ei than-gyllido, rwy'n cael hynny hefyd.

"Dyna'r materion y mae pobl yn gallu gwerthfawrogi. Rhaid cael y pethau sylfaenol yn iawn er mwyn adeiladu at y dyfodol."