Arian i drawsnewid capel hanesyddol yng Nghaerdydd

Capel Ebeneser Image copyright other
Image caption Cafodd Capel Ebeneser ei adeiladu yn 1835

Mae Capel Ebeneser yng nghanol Caerdydd, adeilad rhestredig Gradd II, wedi derbyn grant o £1.2 miliwn er mwyn ei drawsnewid yn fan cyfarfod cymunedol.

Bydd y grant gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri (CDL) yn caniatáu i brosiect "Cornerstone" barhau â'u cynlluniau ar gyfer yr adeilad gwag.

Fe fydd yr adeilad ar ei newydd wedd yn cynnwys caffi a fydd yn creu chwe swydd llawn amser, gyda sefydliad partner y prosiect, RNIB Cymru, yn darparu swyddi a chyfleoedd hyfforddi ar gyfer pobl ddall.

Mae bwriad hefyd i gynnig cyfleusterau ar gyfer cynnal cynadleddau.

Datblygu

Dywedodd Jennifer Stewart, Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, "Dyma brosiect arwyddocaol a fydd yn atgyfodi adeilad gwag a'i wneud yn rhan ganolog o'r gymuned leol.

"Edrychaf ymlaen at weld y capel yn datblygu ac yn dod yn rhan annatod o'r Caerdydd presennol, fel yr oedd yn y gorffennol."

Adeiladwyd y capel yn 1835 a'i enw gwreiddiol oedd Eglwys Annibynwyr Heol Siarl ond ers 1976 mae wedi cael ei adnabod fel Ebeneser.

Gyda dros 250 o siaradwyr Cymraeg yn aelodau o'r capel yn ei anterth, fe fydd yr hanes pwysig yma nawr yn cael nodi mewn hanesion llafar wedi'i gasglu gan fyfyrwyr a gwirfoddolwyr.

Fe fydd y canfyddiadau'r ymchwil yn cael eu harddangos yn yr adeilad newydd.

Ffenestr gwydr lliw

Mae gan yr Eglwys hanes pensaernïol diddorol, gan adlewyrchu'r Adfywiad Gothig. Mae'r tu mewn wedi'i addurno gyda gwaith carreg wedi'i wneud allan o falast oddi ar longau oedd yn dychwelyd i Gaerdydd o'r Dwyrain Canol.

Hefyd ceir ffenestr gwydr lliw yn y capel er cof am y rheiny a gollwyd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Wrth groesawu'r grant, dywedodd Archesgob George Stack: " Y nod yw adfywio'r adeilad, gan greu canolfan gymunedol newydd, tra hefyd yn achub adeilad hanesyddol yng nghanol Caerdydd, gan ddod â'r gorffennol a'r presennol ynghyd."

Mae Ceri Jackson, cyfarwyddwr RNIB Cymru, yn dweud bod y prosiect yn gyffrous: "Fe fydd y capel yn cynnig cyfle unigryw i bobl ddall mwynhau gweithgareddau nad ydyn nhw'n gallu cymryd rhan ynddyn nhw fel arfer.

"Ein bwriad yw adeiladu gardd synhwyraidd a gweithio mewn partneriaeth i gynnig hyfforddiant a phrentisiaethau ar y safle."