BBC Cymru Fyw

Ffosil prin wedi ei ddarganfod ar draeth ym Mhenarth

Published
image copyrightJonathan Bow

Mae heliwr ffosilau wedi darganfod sgerbwd hynafol ar draeth yn Ne Cymru.

Daeth Jonathan Bow, 34, o hyd i'r ffosil saith troedfedd o hyd wrth iddo gerdded ar hyd y traeth yn ardal Penarth.

Mae Amgueddfa Cymru wedi disgrifio sgerbwd yr ichthyosaur - math o ymlusgiad oedd yn byw yn y môr - fel un pwysig am fod y sgerbwd i'w weld yn gyfan.

Mae ffosilau arall o'r cyfnod Jwrasig wedi cael eu darganfod yn yr ardal, yn dyddio yn ôl 200 miliwn o flynyddoedd.

'Eithriadol o brin'

Y gred yw bod yr ichthyosaur olaf wedi marw tua 25 miliwn o flynyddoedd cyn i'r deinosoriaid i gyd gael eu lladd.

Dywedodd Mr Bow y buasai unrhyw un wedi gallu darganfod y ffosil, ac mai darn o graig modfedd o hyd wnaeth ddal ei sylw ym mis Medi.

"Mae rhywbeth mor fawr a chyfan a hyn yn ddarganfyddiad eithriadol o brin," meddai Mr Bow, rhaglennwr cyfrifiadurol o Abertawe.

image copyrightJonathan Bow
image captionMae Amgueddfa Cymru wedi dweud bod y darganfyddiad yn un pwysig iawn

Cymerodd ddiwrnod llawn i Mr Bow a'i frawd i dynnu'r ffosil, sy'n pwyso tua 60 kilogram, o'r ddaear.

Roedd rhaid cael gwared â'r garreg o amgylch y ffosil i allu gweld ei wir werth, ac yna rhoddodd wybod i'r amgueddfa.

'Darganfyddiad hynod o bwysig'

Mae Mr Bow hefyd wedi darganfod rhan o ên plesiosaur ers iddo gymryd diddordeb yn y maes nifer o flynyddoedd yn ôl.

Dywedodd Cindy Howells, rheolwr Adran Daeareg Amgueddfa Cymru, bod y ffosil yn "ddarganfyddiad a allai fod yn hynod o bwysig" am iddo fod yn gyflawn.

Dywedodd Ms Howells fod penglogau tebyg wedi cael eu darganfod yng Nghymru yn y gorffennol ond mai dyma'r un cyflawn cyntaf, er bod gweddillion eraill cyflawn wedi cael eu darganfod mewn mannau eraill.