Cyhuddo Plaid Cymru o 'ragrith' dros gyflog byw

Plaid
Image caption Mae Plaid yn dweud ei fod yn benderfynol o gyflwyno cyflog byw

Mae Plaid Cymru wedi'u cyhuddo o 'ragrith' am nad yw bron 4,000 o weithwyr mewn tri chyngor y mae'r blaid yn eu harwain yn derbyn cyflog byw.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi disgrifio addewid etholiad cyffredinol Plaid o sicrhau cyflog byw i bawb fel "rhethreg ddiystyr".

Mae'r cyflog byw, sydd yn £7.85 y tu allan i Lundain, yn amcan o gostau byw syml sydd wedi ei gyfrifo gan y Sefydliad Cyflog Byw.

Dywedodd Plaid Cymru ei fod yn benderfynol o gyflwyno cyflog byw.

Yn ei addewid allweddol cyntaf ar gyfer yr etholiad cyffredinol, cyhoeddodd y blaid ym mis Medi y byddai'n gwthio am gyflog byw i bob gweithiwr erbyn 2020.

Ar hyn o bryd, credai fod chwarter gweithwyr Cymru yn ennill llai na'r cyflog byw.

Mae'r blaid wedi ysgrifennu at sefydliadau ac 11 clwb chwaraeon, yn cynnwys Undeb Rygbi Cymru a Chymdeithas Bêl-droed Cymru, yn annog iddynt dalu eu gweithwyr y cyflog byw, yn hytrach na'r isafswm cyflog o £6.50 yr awr.

'Rhagrith hollol syfrdanol'

Ond mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi cael gafael ar ffigyrau sy'n dangos fod cynghorau sy'n cael eu harwain gan Plaid Cymru yng Ngheredigion, Conwy a Gwynedd yn cyflogi 3,986 o weithwyr ar lai na chyflog byw.

Yn ôl ffigyrau'r blaid mae 1,852 o weithwyr Cyngor Gwynedd yn ennill llai na £7.85 yr awr, 1,232 yng Nghonwy a 902 yng Ngheredigion.

Mae Mark Williams, AS y Democratiaid Rhyddfrydol dros Geredigion - sedd sy'n cael ei thargedu gan Blaid Cymru yn etholiad cyffredinol mis Mai - yn dweud bod eu "rhagrith ar y cyflog byw yn hollol syfrdanol".

Dywedodd Mr Williams:

"Roedd gan Plaid Cymru'r wyneb i ysgrifennu at sefydliadau yn pregethu iddynt am gyflog byw, ond dyw eu cynghorau nhw ddim yn ei dalu.

"Dylai Plaid Cymru sortio eu problemau eu hunain cyn rhoi pregeth i bawb arall.

"Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn barod yn gweithredu i helpu'r rhai sy'n cael eu talu lleiaf, gan sicrhau fod dros filiwn o weithwyr yng Nghymru yn talu £850 yn llai mewn Treth Incwm o'i gymharu â'r Llywodraeth Lafur diwethaf."

'Cwbl benderfynol'

Dywedodd AS Plaid Cymru dros Arfon, Hywel Williams:

"Mae Plaid Cymru yn gwbl benderfynol i ddarparu cyflog byw.

"Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn gyfleus wedi methu crybwyll y camau pendant mae cynghorau a arweinir gan Plaid Cymru wedi'i wneud i fynd i'r afael â'r problemau hyn.

"Yng Ngwynedd, mae'r cyngor wedi sicrhau codiad cyflog i'r 2,000 o'u gweithwyr ar gyflog isaf wrth dorri biwrocratiaeth yn rolau rheolwyr.

"Yn ogystal, yng Ngheredigion, ble cymerodd Plaid reolaeth dros y cyngor yn 2012, mae lleihau'r anghydraddoldeb mewn tâl oedd wedi datblygu dan reolaeth y Democratiaid Rhyddfrydol wedi bod yn flaenoriaeth.

"Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi cael pum mlynedd mewn grym i ddarparu cyflog byw fuasai'n sicrhau codiad cyflog ar gyfer 250,000 o weithwyr yng Nghymru. Yn lle hynny, maent wedi dilyn Llywodraeth Dorïaidd sydd wedi torri biliynau o gyllidebau awdurdodau lleol Cymru ac mae miloedd o weithwyr sector gyhoeddus ar draws y DU wedi colli eu swyddi oherwydd hyn."