BBC Cymru Fyw

Teyrngedau i Olwen Dafydd

Published
image copyrightLlenyddiaeth Cymru

Mae beirdd ac awduron Cymru wedi bod yn arwain teyrngedau i Olwen Dafydd, aelod o staff Canolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd yn Llanystumdwy, a fu farw ychydig ddyddiau wedi'r Nadolig.

Bu farw ar Ragfyr 27, 2014, yn 46 mlwydd oed ar ôl salwch byr.

Dywedodd Llenyddiaeth Cymru, sy'n rhedeg canolfan Tŷ Newydd: "Roedd Olwen yn aelod staff annwyl a phoblogaidd, ac fe'i cofir am ei hiwmor, ei chynhesrwydd a'i gwên barod.

"Estynwn ein cydymdeimlad at ei gŵr Ifan, a'i merched Rhiannon a Gwenno, a'r teulu cyfan."

Bu Olwen yn gweithio yn Nhŷ Newydd am 11 mlynedd, i ddechrau fel Swyddog Maes ac yna fel Rheolwr Addysg, gan drefnu cyrsiau ysgrifennu creadigol a chysylltu efo tiwtoriaid a myfyrwyr.

Roedd hi hefyd yn cydlynu cynllun Awduron ar Daith.

Mae cerddi er cof amdani wedi eu hysgrifennu gan yr Athro Menna Elfyn; Gillian Clarke - Bardd Cenedlaethol Cymru a sefydlydd Tŷ Newydd; Aneirin Karadog a'r Prifardd Twm Morys.

image copyrightTwm Morys

'Hwylusydd y beirdd'

image copyrightGillian Clarke

Dywedodd Sian Northey, ffrind â chydweithwraig i Olwen yng Nghanolfan Tŷ Newydd:

"'Ei gwên hi oedd Tŷ Newydd' oedd neges Meg Elis ar fy nhudalen Facebook y diwrnod wedyn.

"Ond y tu ôl i'r wên honno y mae pawb yn sôn amdani roedd yna frwdfrydedd ac agwedd eithriadol o gydwybodol at ei gwaith, deallusrwydd miniog, gwybodaeth eang am lenyddiaeth Cymru, yn y ddwy iaith, a hiwmor a allai gadw pawb yn y swyddfa i fynd ar y dyddiau hynny pan mae popeth yn mynd o'i le.

"Cafodd ei disgrifio unwaith fel 'hwylusydd y beirdd'. Yr awgrym efallai oedd nad oedd hynny cweit cystal â bod yn fardd.

"Roedd yn nodweddiadol o Olwen ei bod wedi mabwysiadu'r teitl, ei berchnogi, a'i fod yn sail i jôcs di-ri rhwng y ddwy ohonom am flynyddoedd.

image copyrightMenna Elfyn

"Ond hwylusydd oedd hi. Ei greddf hi oedd ceisio gwneud pethau'n iawn i bobl. Ei phleser hi fyddai gweld y pleser a gai plant mewn gweithdy neu gynulleidfa mewn tafarn, a gweld y mwynhad a gai bardd neu sgwennwr o fod yn rhan o rywbeth roedd hi wedi'i drefnu.

"Fyddai Tŷ Newydd ddim yr hyn ydi o heddiw heb Olwen ac fe fydd yn chwith iawn, iawn i'r byd llenyddol yng Nghymru hebddi.

"Fe fydd yn fwy chwith i mi heb y ffrind a wnaeth i mi grïo a chwerthin y tro diwethaf i mi ei gweld yn yr ysbyty. Tydi fy ngholled i yn ddim o gwbl o'i gymharu â cholled Ifan a Rhiannon a Gwenno."

Cyfraniad i'r gymuned

Yn wreiddiol o Benygroes yn Nyffryn Nantlle, bu Olwen yn gweithio i Gyhoeddiadau Mei ar ôl gadael yr ysgol cyn astudio Cymraeg ym Mhrifysgol Bangor.

Bu'n gweithio i wasanaethau llyfrgelloedd Gwynedd cyn ymuno â staff Tŷ Newydd.

Roedd wedi ymgartrefu gyda'i theulu yng Nghaernarfon, lle roedd yn weithgar iawn yn ei chymuned ac yn ysgrifennydd Cylch Meithrin y Gelli.

Dywedodd Sian Eleri Evans, arweinydd y Cylch, ei bod wedi rhoi cefnogaeth ddiflino fel aelod o'r pwyllgor ac fel ffrind:

"Roedd hi'n weithgar iawn ac yn gefn mawr imi. Fe fyddai hi bob amser ar ben arall y ffôn yn barod i roi cyngor a chefnogaeth, yn helpu i gynnal gweithgareddau codi arian, yn cymryd cofnodion pwyllgorau neu'n dod i osod pethau gyda'r nos.

image copyrightAneirin Karadog

"Ac roedd ei chyfraniad yn allweddol wrth inni wneud cais i ennill statws Cylch Rhagorol.

"Roedden ni'n cael lot o hwyl hefyd - yn aml fe fyddai hi'n dair awr wedyn arnon ni'n gadael pwyllgor oedd i fod i bara awr!"

Cyfraniadau

Mae Llenyddiaeth Cymru yn gwahodd awduron, hyrwyddwyr llenyddiaeth a darllenwyr oedd yn adnabod Olwen i gysylltu â nhw os hoffen nhw anfon teyrnged er cof am Olwen.

Dymuniad y teulu yw bod unrhyw roddion er cof am Olwen yn mynd tuag at waith Ward Alaw, Ysbyty Gwynedd, lle bu'r staff yn gofalu amdani.