BBC Cymru Fyw

Grid Cenedlaethol yn ffafrio opsiwn peilonau i Fôn

Published
image copyrightCrown copyright
image captionDyw'r manylion am yr union lwybr o fewn y coridor heb ei benderfynu - y llinell las yw'r llwybr peilonau presennol

Dywed y Grid Cenedlaethol eu bod am fwrw 'mlaen gyda chynlluniau dadleuol i ddefnyddio llwybr peilonau er mwyn cludo ynni i'r rhwydwaith cenedlaethol petai atomfa newydd yn cael ei chodi yn Wylfa.

Dywed y cwmni eu bod wedi penderfynu o blaid gosod ceblau dan ddaear yn un Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol ar yr ynys ac o dan y Fenai.

Mae Cyngor Môn - oedd am weld cyswllt tanfor - wedi beirniadu'r penderfyniad ac yn poeni am yr effaith ar yr amgylchedd.

Yn ôl llefarydd ar ran y Grid Cenedlaethol roedd yr opsiwn o roi'r cysylltiad yn y môr yn rhy ddrud ac yn creu problemau gyda gwaith cynnal a chadw.

Byddai'r rhwydwaith newydd yn cysylltu Wylfa Newydd, prosiect gwerth £8 biliwn, gydag isorsaf drydan ar y tir mawr ym Mhentir, Gwynedd.

Yn ôl amcangyfrifon mae'n costio tua 12 gwaith yn fwy i osod ceblau trydan dan ddaear.

Mewn cylchlythyr fydd yn cael ei anfon i gartrefi ym Môn a Gwynedd dywed y Grid Cenedlaethol eu bod yn ffafrio dilyn y llwybr peilon presennol, sy'n cael ei adnabod fel y coridor oren, ac sy'n dilyn yn fras y llwybr sydd wedi bod mewn bodolaeth ers y 60au.

image captionByddai llwybr newydd yn dilyn llwybr tebyg i'r un presennol

Yn ôl y cwmni dyw union leoliad y llwybr o fewn y coridor oren heb ei benderfynu eto.

"Gwyddom efallai bod ein penderfyniad yn amhoblogaidd gyda rhai pobl, ond byddai defnyddio ceblau tanfor yn fwy costus o lawer na'r opsiwn a ddewiswyd gennym a byddai'n achosi cryn broblemau technegol," meddai Martin Kinsey, uwch reolwr y prosiect.

"Fe ddywedoch chi wrthym fod Afon Menai ac AHNE Ynys Môn yn llefydd arbennig, ac felly rydyn ni'n cynnal astudiaethau i weld sut y gallwn roi'r ceblau o dan y ddaear yn yr ardaloedd hynny.

"Rydym yn gobeithio cyflwyno rhagor o wybodaeth am y cysylltiad a gynigir gennym gan ddefnyddio'r coridor Oren a chynnal ymgynghoriad arall yn nes ymlaen eleni."

Dywedodd y Cynghorydd Ieuan Williams, Arweinydd Cyngor Ynys Môn: "Rwy'n hynod siomedig nad yw'r Grid Cenedlaethol wedi gwrando ar y Cyngor Sir, na chwaith ar sylwadau pobl Môn a oedd o blaid cyswllt tanfor, yn hytrach na mwy o beilonau ar hyd yr Ynys.

''Ceir teimladau cryf iawn yn erbyn peilonau newydd, ac rydw i, fel nifer o drigolion, yn bryderus iawn am yr effeithiau posib ar bobl sydd yn byw a gweithio gerllaw, ein hamgylchedd, tirlun a thwristiaeth, sydd werth dros £250m y flwyddyn i economi'r Ynys," meddai.

Hyd y cysylltiad o Wylfa i Bentir - tua 35 cilomeder

Cost opsiwn sy'n cael ei ffafrio - tua £500 miliwn (uwchben ddaear)

Cost o groesi'r Fenai - tua £35-50 miliwn

Ffynhonnell: cwmni National Grid

Dywed Will Edwards sy'n ffermio yn ardal Rhosgoch, ger Llannerchymedd ar Ynys Môn ei fod eisoes yn byw o fewn tafliad carreg i dri pheilon a'i fod yn poeni y bydd yna fwy.

"Mae yn mynd i hagru'r ynys. Mae'r galw am bŵer yn Merseyside, nhw sy isio fo - pam ddim mynd o dan y môr i Queensferry ac yna i Lerpwl?

"Da 'chi'n son am brosiect £8 biliwn neu £10 biliwn, faint yn ychwanegol fyddai hyn mewn gwirionedd?" meddai.

Ac mae yna beth anesmwythyd ar ochr arall y Fenai hefyd.

Dywedodd John Wyn Williams, cynghorydd sir Pentir ar Gyngor Gwynedd: "Rwy'n ddigon hapus efo'r penderfyniad i fynd dan y Fenai, ond methu deall ydw i pam pe bai nhw wedi mynd i'r gost o roi'r ceblau dan ddaear i groesi'r Fenai, pam nad ydynt yn parhau dan ddaear i Bentir?

"Dwi'n deall bod rhaid newid ceblau o AV i DC i fynd dan ddaear, ac y byddai'n rhaid newid yn ôl eto i fynd uwchben y tir, mae hynny'n gost ychwanegol ynddo'i hyn.

"Dw i fel aelod lleol ddim am weld rhagor o beilonau," ychwanegodd.

Dywed y Grid Cenedlaethol y bydd yn parhau i drafod gyda chynghorau Gwynedd a Môn a sefydliadau eraill sydd â diddordeb yn y prosiect.

Mae'r cwmni hefyd wedi cyhoeddi na fydd yn parhau â'u cynlluniau pe na bai prosiect Wylfa Newydd yn derbyn sêl bendith yr awdurdodau.

Straeon perthnasol

  • Pryderon am gynllun ynni wrth i ymgynghoriad ddechrau

  • Effaith fferm wynt ar ardal hardd?