Bygythiad i gymhorthdal ffermwyr?

Ffermo'r ucheldir
Image caption Mae ffermwyr yn honni bod gwahaniaethau mewn cymhorthdal 'yn gwahanu cymunedau'

Gallai cymhorthdal rhai ffermwyr gael ei dorri gan yr Undeb Ewropeaidd ar ôl i ffermwyr ucheldir ennill her gyfreithiol, meddai'r Dirprwy Weinidog Ffermio a Bwyd.

Roedd ffermwyr oedd yn gweithio ar fryniau uchaf Cymru yn arfer cael 10 gwaith yn llai o gymhorthdal na'r rhai ar dir is.

Ond wrth i gyllideb cymhorthdal gael ei hadolygu, bydd "ailddosbarthu" yr arian yn anochel, yn ôl Rebecca Evans.

Dywedodd hi fod opsiynau yn cael eu hystyried ar gyfer y ddadl yn ddiweddarach ym mis Ionawr.

Cafodd safbwynt Llywodraeth Cymru ei dileu yn swyddogol gan lys ym mis Rhagfyr ar ôl her grŵp ymgyrch ffermwyr Fairness for the Uplands.

Newid yn 'anochel'

Er mai gan yr Undeb Ewropeaidd mae'r arian ffermio yn dod, mae'r rheolau am sut mae'n cael ei ddosbarthu yng Nghymru yn cael ei lunio gan Lywodraeth Cymru.

O dan y cytundeb gwreiddiol dyfarnodd Llywodraeth Cymru fod tir dros 400m o uchder yn werth £16 yr hectar o gymhorthdal.

Ond roedd tir is yn werth £160 yr hectar.

Yn ôl Fairness for the Uplands, roedd tua 300 o ffermwyr mynyddig Cymru allan o gyfanswm o 15,000 yn cael eu heffeithio gan y rheol.

Dywedodd Ms Evans ddydd Llun ei bod yn "anochel y bydd yr arolwg yn golygu newid yn y tâl y bydd ffermwyr yn gallu ei ddisgwyl yn y blynyddoedd nesa".

Bydd opsiynau yn cael eu cyflwyno i arweinydd undebau a chymdeithasau cefn gwlad yn ddiweddarach yn y mis.