Bryn Terfel yn arwain dathliadau 30 mlynedd y Tabernacl

Bryn Terfel

Wythnos nesa fe fydd e'n parhau i ganu yn y Tŷ Opera Brenhinol yn Covent Garden ond nos Sadwrn roedd Bryn Terfel ar lwyfan tipyn yn llai - yn y Tabernacl ym Machynlleth.

Ers cael ei brynu 30 o flynyddoedd yn ôl pan roedd yn hen gapel heb gynulleidfa mae'r lleoliad wedi'i drawsnewid i fod yn ganolfan gelfyddydol o safon uchel ac yn gartref i oriel MOMA Cymru.

A nos Sadwrn cyrhaeddodd y dathliadau pen blwydd eu huchafbwynt gyda chyngerdd Bryn Terfel.

Roedd y Tabernacl yn llawn, 350 yn y gynulleidfa, yr holl docynnau wedi'u prynu o fewn dwy awr ar ôl mynd ar werth. A chawson nhw wledd wrth glywed perfformiad gan un o gantorion gorau'r byd, telynores y Tywysog Charles a'r corau lleol - Côr Gore Glas a Chôr Aelwyd Bro Ddyfi.

'Ffordd wych o ddathlu'

Meddai Dennis Jones un o drefnwyr y noson: "Bendigedig! Alla i ddim coelio ein bod ni wedi llwyddo i gael y fath artistiaid i fod yma ar y llwyfan - cael Bryn Terfel a Hannah Stone yma yn y Tabernacl, mae'n anhygoel.

"Da ni'n dathlu 30 o flynyddoedd o fodolaeth y Tabernacl fel da ni'n gweld hi heddiw ar ôl iddi gael ei throi yn awditoriwm ac oriel gelf. Ac mae hyn yn ffordd wych o ddathlu!"

Image caption Cafodd yr hen gapel ei brynu yn 1984 a'i droi yn ganolfan gelfyddydol yn 1986

Andrew Lambert oedd y dyn a gafodd y weledigaeth wrth brynu'r hen gapel Wesleaidd yn 1984. Sefydlodd elusen er mwyn dechrau codi'r arian i wneud y gwaith adnewyddu.

Agorodd y lleoliad fel canolfan i'r celfyddydau ym mis Hydref 1986 ac erbyn hyn mae'n cynnwys awditoriwm yng nghorff y capel ei hun yn ogystal ag orielau celf. Ddiwedd Awst bob blwyddyn mae'n gartref i Ŵyl Machynlleth.

Roedd Bryn Terfel yn dychwelyd i lwyfan y canodd arno ar ddechrau ei yrfa. Agorodd y Tabernacl fel neuadd gyngerdd yn 1989 yn syth ar ôl iddo ddod yn ail yng nghystadleuaeth Canwr y Byd.

'Agor drysau'

"Roedd y flwyddyn ar ôl Canwr y Byd yn flwyddyn arbennig - ac rwy'n cofio'r noson yma ym 1989 yn iawn. Mae Machynlleth rhyw awr o Bantglas ac roedd y teulu i gyd wedi dod lawr i ngweld i'n perfformio," meddai.

"Ar ôl Canwr y Byd roedd yn gyfnod oedd yn agor drysau i mi - death yn amlwg fod yr ystôl broffesiynol yn mynd i ddigwydd yn sydyn iawn.

"O'n i wedi meddwl y byddwn i ond yn canu gyda chwmni opera Cymru am y degawd wedyn ond mi newidiodd pethau'n sydyn iawn. Ac mae cyngherddau fel yr un cyntaf ym Machynlleth fel cerrig ar draws afon yn dangos y daith mae rhywun yn ei chymryd."

Image caption Cafodd yr holl docynnau ar gyfer y cyngerdd eu gwerthu o fewn oriau

Fe dalodd deyrnged i bwysigrwydd y Tabernacl - sy'n dathlu ei ben-blwydd yn 30 oed - fel canolfan gelfyddydol o bwys.

"Ewch i gefn llwyfan yma a gwelwch fod cantorion arbennig wedi perfformio yma - Willard White, Syr Thomas Allen - a llawer o offerynwyr hefyd, sydd ond yn dangos - 30 o flynyddoedd ar ôl agor - fod pwysigrwydd mawr i gyngherddau a dod ag artistiaid yma i berfformio."

'Hollol gartrefol'

Ar hyn o bryd mae Bryn Terfel ar ganol rhediad yn y brif rôl yn Der Fliegende Hollander (The Flying Dutchman) gan Wagner yn y Tŷ Opera Brenhinol. Mae honno i'w gweld tan Chwefror 24 - yna bydd yn perfformio gyda'r Gerddorfa Genedlaethol Gymreig mewn Cyngerdd Gŵyl Dewi ar Fawrth y Cyntaf yn Neuadd Dewi Sant cyn dechrau ar rediad fel Sweeney Todd yn y Coliseum yn Llundain o ddiwedd mis Mawrth.

Yn ôl i'r llwyfannau mawr felly ond neithiwr roedd yng nghanol teulu a ffrindiau yn y canolbarth - ac yn plesio'r gynulleidfa yn arbennig wrth wneud deuawd y Pysgotwyr Perlau gyda'r ffefryn lleol Aled Wyn Davies o Lanbrynmair.

"Mae'n noson sydd â theimlad hollol gartrefol braf", meddai Bryn Terfel, "ac mae perfformio mewn unrhyw acwstig capel yn dda iawn - yn dda i gôr, yn dda i offeryn ac yn dda i'r llais."