Y math anghywir o drais?

merched syria Image copyright Metropolitan Police

Y gweinidog, Rhys Llwyd, sy'n asesu egwyddorion milwrol Prydain:

Rydw i, fel pawb arall mae'n siŵr, wedi cael fy nhristáu wrth ddarllen y newyddion dros yr wythnos diwethaf ynglŷn â'r dair merch ddisglair o Lundain sydd wedi teithio i Syria er mwyn ymuno â rhengoedd milwyr yr Islamic State.

Mae merched ifanc yn cael eu caethgludo'n aml o wlad i wlad heddiw, hyd yn oed yng Ngorllewin Ewrop. Ond yr hyn sy'n drawiadol o'r adroddiadau ynglŷn â'r dair merch yma yw eu bod, yn ôl yr hyn a ddeallwn, wedi mynd yn llwyr o'u gwirfodd eu hunain.

Mae'r adroddiadau a glywn ynglŷn â'r trais a ddefnyddir gan filwyr yr Islamic State yn erbyn lleiafrifoedd ethnig a chrefyddol yn frawychus. Fel arweinydd Cristnogol rydw i wedi darllen gyda thristwch dwfn am y modd y maen nhw wedi difa cymunedau Cristnogol cyfan a fu yno ers mileniwm a mwy mewn cwta ychydig fisoedd.

Ond un peth a'm trawodd ynglŷn â'r ymateb yma i benderfyniad y merched i ymuno â milwyr yr Islamic State oedd nid fod pobl wedi eu synnu fod y merched wedi troi at drais, ond yn hytrach eu bod wedi ymuno â'r ochr anghywir yn y trais.

Image caption Mae band y Gwarchodlu Cymreig i'w weld yn aml yn Stadiwm y Mileniwm

Mae'r bennod drist yma wedi amlygu problem ehangach sef y modd y mae pobl ifanc yn cael eu dysgu'n ddiarwybod fod rhyfel, trais a milwriaeth yn rhan anorfod o fywyd.

I bobl sy'n tybio fod trais ynddo ei hun yn anghywir, mae'r cwestiwn yn codi pa wahaniaeth sydd yna rhwng milwyr yr Islamic State yn denu merched ifanc i'w rhengoedd a swyddogion y Weinyddiaeth Amddiffyn yn mynd i mewn i'n hysgolion i ddenu pobl ifanc i ymuno â'r fyddin Brydeinig?

Byddai rhywun, wrth gwrs, yn gobeithio fod golygiadau y fyddin Brydeinig yn dra wahanol i filwyr yr Islamic State; fodd bynnag yr un egwyddor sydd ar waith sef y genhedlaeth hŷn yn denu'r genhedlaeth nesaf i fabwysiadu eu golygiad o'r byd, byd lle mae trais a rhyfel yn anorfod.

Rydym ni yn y Deyrnas Gyfunol yn parhau i fyw mewn cymdeithas sydd â ffetish milwriaethus. Ni all ein timoedd rygbi hyd yn oed gerdded allan i'r cae heb fand milwrol yn eu harwain - mae'r ffetish milwriaethus wedi ymdreiddio trwy ein diwylliant sifig. Ac mae'r diwylliant milwriaethus yna'n rhannol gyfrifol, fe dybiaf, am wthio rhai pobl ifanc i 'ddewis ochr', a pha syndod fod rhai yn cyflawni'r drosedd anfaddeuol o ddewis yr ochr "anghywir" tu hwnt i'r Bosporus.

Image copyright Ministry of Defence
Image caption Mae gennym ni ffetish milwriaethus, medd Rhys

Wrth ymateb i sylwadau Rhys Llwyd, dywedodd y Weinyddiaeth Amddiffyn:

"Nid yw'r Lluoedd Arfog yn ymweld ag ysgolion at ddibenion recriwtio, maent ond yn mynychu os yw'r ysgol yn eu gwahodd i gefnogi gweithgareddau fel rhan o'r Cwricwlwm Cenedlaethol.

"Ry' ni'n parhau i recriwtio ar draws pob math o grwpiau oedran ac fel rhan o'n dyletswydd i ofalu am ein haelodau, does dim hawl gydag unrhyw unigolyn o dan ddeunaw oed i ymuno â'r Lluoedd heb ganiatád ffurfiol ysgrifenedig gan riant neu warcheidwad."

Ydych chi'n cytuno gyda Rhys Llwyd? Cysylltwch gyda ni ar e-bost:

cymrufyw@bbc.co.uk