Cais i adfer safleoedd silio pysgod

Nant Llanrwst

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi gofyn i Gyngor Conwy ymchwilio i wella safleoedd silio pysgod mewn nant yn Nyffryn Conwy.

Fis diwethaf fe gafodd y corf ei feirniadu yn dilyn gwaith ar gynllun atal llifogydd yn yr ardal gydag un aelod cynulliad - Alun Ffred Jones - yn cyhuddo'r corff amgylcheddol o "amddifadu eu cyfrifoldebau".

Cafodd y gwaith ar y prosiect £711,000 ei wneud yn ystod y cyfnod silfa pan mae pysgod yn dodwy miloedd o wyau ar wely'r afon.

Dywedodd CNC eu bod yn cymryd "agwedd bragmataidd" a bod hwn yn "achos eithriadol" ble y byddai oedi wedi gallu bygwth y prosiect.

Cafodd y gwaith ei gynnal y llynedd ger stadau tai Maes Tawel a Chae Person yn Llanrwst.

Dywedodd Pierino Algieri, cyn-swyddog pysgodfeydd gyda CNC, ar y pryd bod y gwaith wedi cael gwared ar y gwely gro ar waelod yr afon ble'r oedd pysgod yn arfer dodwy eu hwyau, a'i fod wedi'i "golli am byth".

'Ddim yn addas'

Ddydd Mawrth fe wnaeth CNC gyhoeddi datganiad sy'n dweud:

"Cafodd cynllun Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy i leihau perygl llifogydd i adeiladau ger Nant Cae Person, Llanrwst ei gwblhau y llynedd.

"Aethpwyd i'r afael â'r gwaith ar y ddealltwriaeth y byddai'r nant yn parhau i gynnig gwely graean naturiol, fel y gallai'r pysgod silio yno a nofio ymhellach i fyny'r afon.

"Yn ystod y gwaith adeiladu y bwriad oedd rhoi camau lliniaru ar waith ac ailddefnyddio'r deunyddiau o'r cwrs dŵr er mwyn creu gwely graean naturiol.

"Fodd bynnag, roedd y Cyngor o'r farn nad oedd y deunydd a garthwyd yn addas gan ei fod yn cynnwys clymog Japan a deunyddiau estron eraill."

Mae CNC nawr wedi gofyn i Gyngor Conwy, "fel y cytunwyd yn wreiddiol", i adfer rhywfaint o'r prosesau a'r cynefinoedd naturiol er mwyn gwella safleoedd silio, gan sicrhau hefyd bod cartrefi'r ardal yn dal i gael eu hamddiffyn yn ddigonol rhag llifogydd.

'Cyngor annibynnol'

Dywedodd Tim Jones, Cyfarwyddwr Gweithredol Gogledd a Chanolbarth Cymru CNC:

"Ar hyn o bryd, does 'na ddim digon o raean ar wely'r afon na digon o orchudd llystyfiant uwchben, ac mae'r dŵr yn llifo'n rhy gyflym nes rhwystro'r pysgod rhag silio yma a theithio drwy'r ardal i gyrraedd rhannau uwch o'r nant.

"Mae'r Awdurdod Lleol wedi cytuno i geisio cyngor annibynnol er mwyn dod o hyd i ateb a fydd yn annog y graean i gronni a darparu gorchudd llystyfiant i'r pysgod yn y cwrs dŵr."

Dywedodd y Cynghorydd Dave Cowans, Aelod Cabinet Conwy dros Briffyrdd, Yr Amgylchedd a Chynaliadwyedd: "Rydym wedi bod yn gweithio'n agos efo CNC drwy gydol y prosiect yma, ac wedi cytuno i rannu casgliadau adroddiad yr ymgynghorydd efo nhw.

"Ymhellach, byddwn yn helpu â gwaith rhesymol i adfer y cwrs dŵr, yn ôl cyngor CNC, cyn belled ag y bydd digon o arian ar gael."

Straeon perthnasol