80% o ddisgyblion yn dysgu llai gan athrawon llanw

Disgyblion

Mae dros 80% o ddisgyblion yng Nghymru yn dweud eu bod yn dysgu llai pan fydden nhw'n cael eu dysgu gan athro llanw.

Mewn arolwg ar gyfer aelodau'r Cynulliad, dywedodd bron i hanner disgyblion ysgolion Cymraeg eu bod yn cael eu dysgu yn Saesneg pan fo athro llanw yn cymryd y wers.

Yn ôl yr holiadur, mae bron i hanner y plant wedi dweud eu bod yn cael eu dysgu gan athro llanw pob wythnos.

Dywedodd un arolygydd bod pob ysgol oedden nhw wedi siarad gyda nhw yn gallu rhoi esiampl o athrawon llanw yn cael eu gofyn i adael oherwydd pryderon am eu gwaith.

Mae'r problemau yn gwreiddio o absenoldebau athrawon yng Nghymru - gyda bron i 10% o wersi yn cael eu cymryd gan athrawon llanw.

'Gofyn i athro adael'

Cymrodd bron 1,000 o ddisgyblion ran mewn holiadur ar gyfer pwyllgor addysg y Cynulliad.

Dywedodd Catherine Evans, arolygydd Estyn, wrth aelodau'r Cynulliad: "Roedd pob ysgol yn gallu rhoi esiampl o sut oedden nhw wedi gorfod gofyn i rywun adael ac i beidio dychwelyd i ddysgu yn yr ysgol.

"Yn yr esiamplau yma, doedd o ddim yn ddigon difrifol i gysylltu â Chyngor Addysgu Cyffredinol Cymru, ond roedden nhw yn ddigon difrifol i achosi digon o bryder nad oedden nhw eisiau iddyn nhw ddychwelyd i weithio yn yr ysgol."

Dywedodd hi hefyd y buasai'n dal yn bosib i'r athrawon yma weithio mewn ysgolion eraill.

Mae cwestiynau am safon y dysgu wedi codi o'r ymateb i'r holiadur hefyd, yn ôl Ms Evans.

"Weithiau, roedd plant yn cwblhau gwaith ar bapur, ond i'r gwaith ddiflannu heb iddo gael ei farcio," meddai.

"Roedden nhw weithiau yn gwylio ffilm neu yn cwblhau pos nad oedd â chysylltiad gyda gweddill y gwaith."

'Arian yw'r broblem'

Mae pryder am ddiffyg hyfforddiant yn ogystal.

Dywedodd prif arolygydd newydd Estyn, Meilyr Rowland: "Arian yw'r broblem.

"Byddai hyfforddiant yn costio a dydw i ddim yn meddwl bod unrhyw un eisiau talu - yr ysgolion, yr awdurdod lleol na'r asiantaeth."

Fe fydd ymchwiliad y pwyllgor yn edrych ar bob agwedd o sut mae athrawon llanw yn cael eu defnyddio a'u monitro, a'u heffaith ar berfformiadau disgyblion.