Beirniadu Swyddfa Archwilio Cymru am oedi

Maes Awyr Caerdydd
Image caption Dechreuodd yr adolygiad i benderfyniad Llywodraeth Cymru i brynu Maes Awyr Caerdydd yn haf 2013

Mae Swyddfa Archwilio Cymru (SAC) wedi cael ei beirniadu am gymryd gormod o amser i gyhoeddi dau adroddiad pwysig.

Dechreuodd adolygiad SAC i benderfyniad Llywodraeth Cymru i brynu Maes Awyr Caerdydd yn haf 2013, a'r adolygiad ynghylch y gwerthiant o dir cyhoeddus gan gronfa adfywio am tua £20m ym mis Medi 2012.

Mae'r Ceidwadwyr yn dweud eu bod nhw'n "siomedig" nad oes yr un o'r ddau adroddiad wedi'u cyhoeddi eto.

Yn ôl SAC, y bwriad yw cyhoeddi'r adroddiad ynghylch Maes Awyr Caerdydd ym mis Mehefin a'r adroddiad ynghylch y gronfa adfywio erbyn mis Gorffennaf.

'Pwysau adnoddau'

Dechreuodd y gwaith sylfaenol o adolygu'r maes awyr fis Mawrth y llynedd a'r gobaith oedd cyhoeddi'r adroddiad erbyn diwedd 2014.

Mae SAC yn dweud bod yr adroddiad wedi cymryd "mwy o amser nag a ragwelwyd yn flaenorol" oherwydd "pwysau adnoddau".

Cafodd Cronfa Buddsoddi Cymru mewn Adfywio ei sefydlu er mwyn buddsoddi arian Ewropeaidd a Llywodraeth Cymru yn y gwaith o adfywio trefi Cymru.

Mae'r archwilwyr yn edrych ar 16 darn o dir cyhoeddus gafodd eu gwerthu am tua £20m gan y gronfa.

Mae pryderon y gallai'r tir fod wedi creu llawer mwy o arian i drethdalwyr.

Canolbwynt yr ymchwiliad yw'r penderfyniad i werthu'r safleoedd yn breifat yn hytrach na mewn arwerthiant cyhoeddus.

Roedd SAC yn wreiddiol wedi gobeithio cyhoeddi'r adroddiad ar y mater yn 2013.

Image copyright Google
Image caption Mae arolygwyr Swyddfa Archwilio Cymru yn dweud bod y gwaith wedi ei gwblhau

Gwaith wedi'i gwblhau

Mae'r arolygwyr yn dweud bod y gwaith wedi ei gwblhau a'u bod nhw'n "cadarnhau cywirdeb ffeithiol gyda'r rheiny sy'n cael eu henwi yn yr adroddiad".

Dywedodd llefarydd SAC bod yr ymchwiliad wedi bod yn "brosiect arbennig o gymhleth ond rydym yn rhagweld gallu cyhoeddi adroddiad yr Archwilydd Cyffredinol cyn dechrau gwyliau haf y Cynulliad".

Mae BBC Cymru ar ddeall bod y Swyddfa Twyll Difrifol yn dal i ymchwilio i'r mater.

Mae'r Swyddfa Twyll Difrifol yn dweud nad ydyn nhw'n gallu cadarnhau na gwadu hynny.

Dywedodd cyn aelod o fwrdd y gronfa adfywio wrth BBC Cymru'r llynedd nad oedden nhw wedi "gwneud dim o'i le" a'u bod wedi "dilyn y canllawiau a'r rheolau".

'Pethau wedi arafu'

Fe fydd pwyllgor o Aelodau'r Cynulliad yn holi cynrychiolwyr o SAC am yr adroddiadau mewn sesiwn breifat fore dydd Mawrth.

Dywedodd yr AC Ceidwadol, Byron Davies: "Yn y gorffennol, roedd gen i'r parch mwyaf at arweinyddiaeth Swyddfa Archwilio Cymru a safon y bobl sy'n gweithio yno.

"Ond, rhaid i mi ddweud, mae pethau wedi arafu. Ac rydw i wir yn poeni bod yr adroddiad ynghylch y gronfa wedi cymryd cyhyd.

"Mae'r un yn wir am yr adroddiad am Faes Awyr Caerdydd hefyd, adroddiad pwysig iawn ynghylch a oedd y £52m a dalodd Llywodraeth Cymru yn werth am arian ac rwy'n cymryd golwg ddifrifol iawn ohono ac wir yn gobeithio y cawn ni ateb gan Swyddfa Archwilio Cymru.

"Fy neges i Swyddfa Archwilio Cymru yw bod yr adroddiadau yma'n bwysig iawn i'r cyhoedd.

"Rwy'n siomedig iawn gyda pha mor araf mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi bod hyd yn hyn ac mae angen iddyn nhw weithredu'n gyflym i gyhoeddi'r adroddiadau."

Dywedodd Chris Holley, cyn aelod bwrdd y gronfa adfywio: "Rydyn ni wedi derbyn copïau drafft o'r adroddiad.

"Rydyn ni yn gwirio'r holl ffeithiau yn yr adroddiad ar hyn o bryd.

"Unwaith mae hynny wedi gorffen fe nawn ni anfon yr adroddiad 'nol ac fe fyddan nhw'n ei gyhoeddi."