Gwasanaeth i gofio Gallipoli

Gwasanaeth Aberdaugleddau

Mae gwasanaeth wedi'i gynnal ar doriad gwawr yn Sir Benfro i nodi can mlynedd ers i filwyr lanio yn Gallipoli yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Daeth aelodau o'r Lleng Brydeinig Brenhinol i gofeb rhyfel Aberdaugleddau i glywed y Caniad Olaf.

Roedd un o'r aelodau wedi colli ei hen ewythr, oedd o Hwlffordd, yn ystod yr ymgyrch yn Gallipoli.

Mae digwyddiadau yn cael eu cynnal ym Mhrydain, Seland Newydd a Thwrci i gofio'r rheiny fu'n ymladd.

Mae dydd Sadwrn yn nodi can mlynedd ers i filwyr yr Australian and New Zealand Army Corps (Anzacs) lanio yn Gallipoli ar Ddydd Anzac.

Yn dilyn ymosodiad morol aflwyddiannus, mi wnaeth y Cynghreiriaid geisio cipio Constantinople (sy'n cael ei adnabod fel Istanbul erbyn hyn) drwy ymosodiad ar y tir drwy benrhyn Gallipoli.

Cychwynnodd yr ymosodiad hwnnw ar doriad gwawr ar 25 Ebrill, 1915.

Aflwyddiannus oedd yr ymosodiad hwnnw hefyd, gyda milwyr y Cynghreiriad yn methu ag ennill mwy nag ychydig filltiroedd.

Cafwyd cyfnod o ymladd gwaedlyd gyda'r naill ochr na'r llall yn profi llwyddiant, a pharhaodd hynny tan i'r Cynghreiriaid adael y penrhyn ym mis Ionawr 1916.