Pryder am arweinyddiaeth Cyfoeth Naturiol Cymru

Cyfoeth Naturiol Cymru

Dim ond 14% o weithlu Cyfoeth Naturiol Cymru sy'n teimlo bod uno'r Cyngor Cefn Gwlad, Asiantaeth yr Amgylchedd a Comisiwn Coedwigaeth wedi cael ei reoli'n effeithiol, yn ôl arolwg mewnol.

Daw'r wybodaeth o arolwg staff cyntaf Cyfoeth Naturiol Cymru ers ei sefydlu dwy flynedd yn ôl, ac mae bron i 2,000 o weithwyr sy'n gweithio i'r sefydliad wedi eu holi.

Mae'r atebion i'r cwestiynau yn dangos hefyd mai dim ond un o bob pump sy'n teimlo bod y corff yn cael ei reoli'n dda.

Bydd uwch-reolwyr nawr yn trafod sut i ymateb.

Roedd yr atebion mwyaf negyddol ar arweinyddiaeth a rheoli'r corff, gyda dim ond 14% o'r staff yn dweud bod Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael ei reoli'n effeithiol, ac 17% o'r farn bod newid yn cael ei wneud er gwell.

Fe gymerodd ychydig dros hanner y gweithwyr ran yn yr arolwg - gyda 94% yn dweud eu bod nhw a diddordeb yn eu gwaith ac 86% yn cytuno bod eu rheolwyr yn ymddiried ynddyn nhw i fwrw 'mlaen a'u gwaith yn effeithiol.

Beirniadaeth

Dywedodd un aelod o staff:

"Ni ddylid diystyru'r arolwg staff fel canlyniad naturiol newid cyfansoddiadol wedi'r uno.

"Mae'n dangos diffyg ffydd llwyr mewn prif weithredwr dibrofiad sydd â ddim dealltwriaeth o gyfraith amgylcheddol, ac uwch swyddogion sydd ddim yn barod i'w herio.

"Mae Dr Emyr Roberts yn dal i weithredu fel gwas sifil o fewn Llywodraeth Cymru yn hytrach nag fel arweinydd corff arbenigol annibynnol.

"Mae morâl yn eithriadol o isel ac mae nifer o swyddogion profiadol ac ymroddgar naill ai wedi gadael neu'n bwriadu gwneud."

Dywedodd un cyn aelod o staff wrth BBC Cymru:

"Os - fel mae'r arolwg yn awgrymu - mae dros 50% o'r staff am adael CNC o fewn y tair blynedd nesa' yna mae rhywbeth mawr o'i le, ac mae'r goblygiadau i amgylchedd naturiol Cymru a'r rheolaeth ohoni yn bryderus."

Image caption Dywedodd y prif weithredwr Emyr Roberts y bydd y cwmni yn gwrando'n ofalus ar staff

'Ffordd hir i fynd'

Mewn datganiad, fe ddywedodd y prif weithredwr Emyr Roberts y bydd y cwmni yn gwrando'n ofalus ar staff.

Mae'r arolwg cyfan i'w ganfod ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru.

Dywedodd Mr Roberts: "Rwy'n falch iawn o ba mor bell 'dyn ni wedi dod fel corff a chymaint 'dyn ni wedi ei gyflawni mewn cyfnod cymharol fyr.

"Mae ein staff wedi mynd trwy gyfnod o newid mawr, ac mae'r ffaith ein bod yn dal wedi gallu cyflenwi buddion mawr i'r bobl, yr amgylchedd ac economi Cymru yn dangos eu gwaith caled a'u hymroddiad.

"Ry'n ni'n gwybod bod gennym ni ffordd hir i fynd, a byddwn ni yn edrych ar ganlyniadau ein harolwg cyntaf fel blaenoriaeth. Byddwn ni yn gwrando'n ofalus ar beth mae ein staff wedi dweud wrthym ni, ac fe fyddwn ni'n datblygu cynllun i wneud gwelliannau ble fod angen."

Yn ystod sesiwn holi'r Prif Weinidog yn y Senedd ym Mae Caerdydd ddydd Mawrth, dywedodd Carwyn Jones:

"Roedd hi wastad yn mynd i fod yn anodd dod â'r tri chwango hyn ynghyd ac rwy'n rhoi teyrnged i'r rhai hynny oedd yn rhan o'r broses. Ond mae'n bwysig fod busnesau'n cadw ffydd gyda Chyfoeth Naturiol Cymru. Rwy'n gwybod fod swyddogion wedi ysgrifennu at y prif weithredwr i ofyn am sicrwydd wedi i'r arolwg yma gael ei gyhoeddi.

"Dydw i ddim yn ymwybodol fod busnesau o'r farn nad ydy CNC yn ymatebol yn gyffredinol o ran delio gyda cheisiadau cynllunio, ond mae'n bwysig sicrhau wrth gwrs fod yr hyn a oedd yn enedigaeth anodd yn wir, fod y cynnydd da ers hynny'n parhau."